Trong Nhà Ngoài Ngõ » 2016

Vận động tuyên thánh Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp thế nào?


Anh chị em thân mến,

1. Từ năm ngoái 2015 đến nay, một vấn đề làm hoang mang nhiều người trong Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam - Nam Úc, đó là việc vận động tuyên thánh Linh Mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp. Vì thế, tôi viết bài này giúp anh chị em hiểu rõ về sự việc, để khỏi bị lung lạc do nhiều nguồn tin khác nhau.

2. Việc vận động tuyên thánh cho Cha Diệp là do Đức Giám Mục đương nhiệm của Giáo Phận Cần Thơ, Stêphanô Tri Bửu Thiên, bắt đầu. Đức Cha Thiên đã gửi lá thư đề ngày 03/09/2013 để hỏi ý kiến Bộ Tuyên Thánh và đã được chấp thuận về việc thực hiện tiến trình vận động tuyên thánh. Văn thư chấp thuận được gọi tóm tắt bằng tiếng La Tinh là “NIHIL OBSTAT” đề ngày 31/10/2014, dịch nghĩa là “KHÔNG CÓ GÌ NGĂN TRỞ”. Khi có văn thư chấp thuận như thế, Cha Diệp được liệt vào bậc “Tôi Tớ Chúa” trong tiến trình vận động tuyên thánh.

3. Văn thư của Bộ Tuyên Thánh cho phép Đức Cha Thiên thực hiện tiến trình vận động tuyên thánh Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp, nhưng văn thư không đòi buộc mọi người tín hữu Công Giáo trên hoàn cầu đều phải thi hành việc vận động tuyên thánh này. Mỗi người tín hữu Công Giáo đều có tự do của mình để chọn lựa việc làm. Do đó, Linh Mục Quản Nhiệm Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam – Nam Úc không buộc phải theo văn thư NIHIL OBSTAT về việc vận động tuyên thánh Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp.

4. Sau khi Bộ Tuyên Thánh ra văn thư NIHIL OBSTAT, Linh Mục Phêrô Trần Thế Tuyên thuộc Giáo Phận Saint Paul in Alberta, Canada đến Adelaide, Nam Úc và thành lập một hội có tên là Hội Ái Mộ Cha Trương Bửu Diệp vào ngày 22/12/2014. Linh Mục Tuyên và ban điều hành của hội này không bàn thảo gì với Linh Mục Quản Nhiệm Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam – Nam Úc. Họ tự ý thành lập hội này, mà ngay cả Đức Tổng Giám Mục Adelaide cũng không hề hay biết. Việc tự ý thành lập một hội đoàn có tầm ảnh hưởng lên đức tin, tình hiệp thông và sự ổn định của Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam – Nam Úc, mà không thèm bàn thảo gì với Linh Mục Quản Nhiệm địa phương là một hành động không thể chấp nhận được. Đây là một hành vi không công bình và không bác ái đối với người có trách nhiệm và có quyền điều hành Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam - Nam Úc.

5. Hội Ái Mộ Cha Trương Bửu Diệp bắt đầu hoạt động công khai với buổi ra mắt vào ngày 24/06/2015 tại hội trường Cộng Đồng Người Việt Tự Do Úc Châu/Nam Úc. Chỉ hơn hai tháng sau, thì những chuyện rắc rối bắt đầu xảy ra, gây nên căng thẳng, hoang mang và chia rẽ trong Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam – Nam Úc. Ngày 08/09/2015, Linh Mục Quản Nhiệm nhận được một lá thư mạo danh, chửi bới ngài cách nặng nề và đòi buộc ngài từ chức. Đó là những lời gian dối, hiểm độc và vô căn cứ. Sở dĩ gọi là mạo danh vì tác giả sử dụng tên của một người khác để viết thư. Mục đích của kẻ viết thư là để làm gì? Để gây hoang mang và chia rẽ? Để buộc Linh Mục Quản Nhiệm ra đi? Rồi làm gì? Một điều có thể xảy ra là, nếu Linh Mục Quản Nhiệm ra đi và một Linh Mục khác đến phục vụ, thì tác giả lá thư mạo danh và những người liên quan đến lá thư mạo danh đó sẽ khuynh đảo, lôi kéo Linh Mục mới làm theo ý đồ riêng tư của họ. Nếu chuyện đó xảy ra, thì Cộng Đồng sẽ lâm vào cảnh xáo trộn và chia rẽ trầm trọng như đã từng xảy ra nhiều năm trước đây.

6. Ngày 17/09/2015, Linh Mục Quản Nhiệm lại nhận được một điện thư do một kẻ lấy tên là Thi Hoài gửi đến. Nội dung của điện thư này vu cáo rằng Linh Mục Quản Nhiệm chống lại Cha Diệp, trong khi Linh Mục Quản Nhiệm không hề có một điều gì xúc phạm đến vị Linh Mục quá cố này. Lời lẽ trong thư cũng chửi bới và đe dọa tương tự như lá thư mạo danh xuất hiện trước đó hơn một tuần. Chúng ta tự hỏi: “Tác giả Thi Hoài có mối liên hệ mật thiết nào đối với Cha Diệp và những hiện tượng liên quan đến Cha Diệp? Tác giả Thi Hoài có liên quan mật thiết nào với kẻ viết thư mạo danh hơn một tuần trước đó? Kẻ viết thư mạo danh lại có mối liên hệ mật thiết nào với việc vận động tuyên thánh Cha Diệp? Trong khoảng thời gian kế tiếp cho đến bây giờ, cũng có một vài chuyện khác xảy ra nhằm triệt hạ uy tín của Linh Mục Quản Nhiệm và gây khó khăn cho những người cộng tác với ngài để phục vụ Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam – Nam Úc. Những chuyện này cũng biểu lộ một số dấu hiệu có liên quan đến việc vận động tuyên thánh Cha Diệp và kẻ viết thư mạo danh cùng tác giả Thi Hoài được đề cập trên đây.

7. Cộng Đồng Công Công Giáo Việt Nam – Nam Úc sinh hoạt ổn định, an lành, vui vẻ và hiệp thông với nhau trong nhiều năm qua. Nhưng kể từ khi Hội Ái Mộ Cha Trương Bửu Diệp do Linh Mục Phêrô Trần Thế Tuyên lập ra, bắt đầu hoạt động công khai tại Adelaide vào ngày 24/6/2015, thì chỉ một thời gian ngắn sau đó là xáo trộn, hoang mang và chia rẽ xảy ra ngay trong Cộng Đồng này. Tại sao lại có sự xáo trộn, hoang mang và chia rẽ như vậy? Linh Mục Quản Nhiệm Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam – Nam Úc không gây ra tình trạng này. Chắc chắn Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp cũng không gây ra xáo trộn, hoang mang và chia rẽ. Một phần là vì ngài đã qua đời, và người đã qua đời không làm ra những chuyện này. Phần khác là vì chúng ta tin rằng Cha Phanxicô Xaviê là một Linh Mục thánh thiện. Mà người thánh thiện chắc chắn không gây ra xáo trộn, hoang mang và chia rẽ trong bất cứ cộng đoàn nào. Vậy ai đã gây ra những xáo trộn, hoang mang và chia rẽ như thế? Câu trả lời là tùy từng cá nhân. Mỗi người hãy cầu nguyện, hãy xét mình, hãy đối diện với lương tâm, với Thiên Chúa, với Đức Mẹ cùng các thiên thần và các thánh, để tìm ra câu trả lời cho chính mình.

8. Việc vận động tuyên thánh Cha Diệp cần phải có văn thư của Đức Giám Mục đương nhiệm Giáo Phận Cần Thơ kêu gọi xin hỗ trợ mới được. Đức Cha Stêphanô Tri Bửu Thiên đã gửi một văn thư đề ngày 24/10/2012, ủy nhiệm cho Ban Thường Vụ Hội Đồng Chỉ Đạo Trung Ương và Hội Đồng Lãnh Đạo Liên Đoàn Công Giáo tại Hoa Kỳ để đại diện Giáo Phận Cần Thơ lo việc vận động tuyên thánh Cha Diệp tại Hoa Kỳ. Còn ở Úc thì không có văn thư nào tương tự như thế. Vì vậy, Linh Mục Quản Nhiệm CĐCGVNNU không thể đại diện Giáo Phận Cần Thơ để tự ý thực hiện việc vận động tuyên thánh này.

9. Một mặt, Đức Giám Mục Stêphanô Tri Bửu Thiên bổ nhiệm Linh Mục Phêrô Trần Thế Tuyên làm Cáo Thỉnh Viên trong Bản Tuyên Bố ký ngày 20/08/2011, để lo việc vận động tuyên thánh. Mặt khác, Đức Cha Thiên lại ra ủy nhiệm thư ký ngày 24/10/2012 cho Ban Thường Vụ Hội Đồng Chỉ Đạo Trung Ương và Hội Đồng Lãnh Đạo Liên Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ lo việc vận động tuyên thánh cho Cha Diệp tại nơi đây. Nội dung ủy nhiệm thư quy định là tại Hoa Kỳ trách nhiệm và quyền vận động tuyên thánh cho Cha Diệp thuộc về giới lãnh đạo Công Giáo Việt Nam ở quốc gia này. Ủy nhiệm thư không đề cập đến Cha Tuyên. Do đó, chúng ta không biết rõ trách nhiệm và quyền hạn của Cha Tuyên bao quát đến mức độ nào? Trong tình trạng mù mờ như thế, điều khôn ngoan nhất là không nên hành động vội vã, kẻo gây hiểu lầm và tạo ra xáo trộn.

10. Giả sử Đức Cha Thiên có kêu gọi hỗ trợ việc vận động tuyên thánh đi nữa, thì công việc này cũng không nhất thiết đòi hỏi là phải thành lập hội đoàn. Bởi vì việc vận động tuyên thánh có nhiều cách để làm, tùy theo phán đoán và hoàn cảnh của những người có trách nhiệm trong từng địa phương. Theo hoàn cảnh hiện nay, đối với Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam – Nam Úc, việc lập thêm hội đoàn là điều không cần thiết. Cộng Đồng đã có quá nhiều hội đoàn, mà thành viên của các hội đoàn hầu hết là những khuôn mặt quen thuộc. Những người tham gia hội đoàn này, cũng thường tham gia hội đoàn khác. Có người là thành viên của ba bốn hội đoàn. Vì vậy, khi chúng ta đi họp hội đoàn nào, chúng ta cũng thấy những khuôn mặt quen thuộc đó hiện diện. Cho nên, căn cứ theo hoàn cảnh hiện tại, Cộng Đồng không cần lập thêm hay công nhận thêm một hội đoàn nào khác nữa, ngoại trừ trường hợp rất cần thiết theo phán đoán mục vụ của Linh Mục Quản Nhiệm, thì ngài mới thành lập thêm hội đoàn. Trong mức độ liên quan đến Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam – Nam Úc, chúng ta phải coi hội Ái Mộ Cha Trương Bửu Diệp chỉ là một tổ chức của tư nhân ngoài Cộng Đồng mà thôi. Nói chung, việc thành lập hội đoàn thì mọi người đều có quyền thực hiện, miễn là hợp pháp. Tuy nhiên, khi một hội đoàn nào có liên quan đến đức tin và làm ảnh hưởng tiêu cực đến Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam – Nam Úc, thì trách nhiệm và lương tâm mục tử đòi buộc Linh Mục Quản Nhiệm phải có thái độ và hành động xứng hợp để bảo vệ đức tin của giáo dân mình coi sóc.

11. Việc tôn kính một cá nhân mà mình ngưỡng mộ là chuyện tự do của mỗi người. Ai muốn chọn người nào để tôn kính và cách thức nào để tôn kính vị đó thì tùy ý. Việc tôn kính này không buộc ai phải gia nhập hội đoàn hay lập thêm hội đoàn. Nếu ai muốn tôn kính người nào hay lập hội đoàn nào, thì tùy ý, nhưng đừng nên đòi hỏi người khác phải chấp nhận việc tôn kính như mình hay chấp nhận hội đoàn của mình. Mỗi một Linh Mục coi sóc giáo xứ hay điều hành cộng đoàn sắc tộc đều có trách nhiệm và có quyền điều hành giáo xứ hay cộng đoàn của họ. Trách nhiệm điều hành và quyền điều hành bao giờ cũng đi đôi với nhau. Theo lẽ thường, mọi người đều buộc phải tôn trọng trách nhiệm điều hành và quyền điều hành của các vị ấy. Do đó, khi một hay nhiều Linh Mục khách hoặc một nhóm người nào đó không tôn trọng phạm vi trách nhiệm điều hành và quyền điều hành của các Linh Mục coi xứ hoặc các Linh Mục coi sóc cộng đoàn sắc tộc, thì các vị ấy đã vi phạm đức công bình và đức bác ái.

12. Một tín hữu Công Giáo được vận động để tuyên thánh phải trải qua một tiến trình gồm bốn bậc: Tôi Tớ Chúa, Đấng Đáng Kính, Chân Phước (còn gọi là Á Thánh), và Hiển Thánh. Xét tận căn, bốn bậc này đều là Tôi Tớ Chúa cả, nhưng sự khác biệt giữa các bậc như sau: *Tôi Tớ Chúa (có thể gọi là Tôi Tớ Chúa đơn giản), *Tôi Tớ Chúa Đấng Đáng Kính, *Tôi Tớ Chúa Chân Phước (còn gọi là Tôi Tớ Chúa Á Thánh), và *Tôi Tớ Chúa Hiển Thánh. Nói vắn tắt, bốn bậc là: Tôi Tớ Chúa, Đấng Đáng Kính, Chân Phước (Á Thánh), và Hiển Thánh. Cha Diệp đang còn ở trong bậc Tôi Tớ Chúa, nghĩa là Tôi Tớ Chúa đơn giản mà thôi.

13. Trong Giáo Luật, điều 1187 qui định rõ ràng: “Chỉ được phép tôn kính công khai những Tôi Tớ của Thiên Chúa đã được giáo quyền liệt kê vào sổ bộ Chân Phước hay Hiển Thánh.” Điều luật này cho thấy chỉ có Tôi Tớ Chúa Chân Phước và Tôi Tớ Chúa Hiển Thánh mới được phép tôn kính công khai mà thôi. Còn hai bậc khác là Tôi Tớ Chúa đơn giản và Tôi Tớ Chúa Đấng Đáng Kính thì chỉ được tôn kính riêng tư. Do đó, khi tôn kính một người nào đang còn ở trong giai đoạn “Tôi Tớ Chúa” (có thể gọi là Tôi Tớ Chúa đơn giản), thì nguyên tắc căn bản là không nên thực hiện việc tôn kính thái quá khiến cho nhiều người lầm tưởng là vị ấy đã được Giáo Hội tuyên phong Chân Phước hay Hiển Thánh rồi. Ngay cả khi tôn kính Chân Phước hay Hiển Thánh, người tín hữu Công Giáo cũng không nên làm những hành vi sùng bái quá đáng, đến nỗi họ chỉ biết dâng hiến xác hồn cho cá nhân người được sùng kính, mà không còn thiết tha gì đến Thiên Chúa nữa. Một khi hiện tượng này xảy ra, thì việc tôn kính cá nhân đó trở thành một thứ tôn thờ ngẫu thần, tương tự như việc tôn thờ bò vàng của dân Do Thái trong sa mạc (Xuất Hành 32).

14. Khi thiên hạ nói rằng mình được ơn lạ từ vị này vị kia, thì điều đó chưa hẳn là ơn lạ hay phép lạ. Bởi vì chúng ta dựa vào chứng cớ nào để tin? Lời nói của một người hay nhiều người vẫn chưa đủ để chứng minh về ơn lạ hay phép lạ. Những cái gọi là ơn lạ hay phép lạ phải được xét nghiệm theo phương pháp khoa học và phải được Thẩm Quyền của Giáo Hội tuyên bố; bấy giờ người tín hữu Công Giáo mới nên tin là phép lạ.

15. Đức tin của Giáo Hội bắt nguồn từ thời các thánh Tông Đồ và tiếp diễn cho đến nay. Điều cốt yếu là chúng ta đón nhận và sống đức tin do Giáo Hội truyền dạy. Đức tin của chúng ta được nâng đỡ và khích lệ qua việc tôn kính các thánh. Việc tôn kính các thánh có hai mục đích, đó là học theo gương sáng của các ngài và xin các ngài cầu bầu cùng Chúa để Chúa ban ơn cho chúng ta (GLHTCG 828). Trong hai mục đích này, việc học hỏi gương sáng các thánh là điều chính yếu, bởi vì nó giúp chúng ta thăng tiến đời sống để nên thánh như ý Chúa muốn. Chúa Giêsu đã dạy rõ ràng: “Anh em hãy nên hoàn thiện như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5:48). Khi tôn kính một vị thánh nào hay một tín hữu Công Giáo nào đang được vận động để được tuyên thánh, thì điểm chính yếu là chúng ta học theo gương sáng của họ. Gương sáng căn bản là: tôn trọng sự thật, công bình và bác ái, để kiến tạo hòa bình. Đó là giáo huấn của Chúa Giêsu Kitô dạy trong bài Tám Mối Phúc Thật: “Phúc thay ai xây dựng hòa bình, vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa” (Mt 5:9).

16. Như đã nói trên đây, chúng ta tin rằng Cha Phaxicô Xaviê Trương Bửu Diệp là một vị Linh Mục thánh thiện. Bộ Tuyên Thánh đã chấp thuận cho ngài được vận động để tuyên thánh, nên ngài được gọi là Tôi Tớ Chúa. Tuy nhiên, văn thư NIHIL OBSTAT (nghĩa là: không có gì ngăn trở) của Bộ Tuyên Thánh không đòi buộc mọi tín hữu Công Giáo trên hoàn cầu đều phải thực hiện cuộc vận động đó. Mỗi tín hữu đều có tự do của mình để chọn lựa. Nếu chọn lựa vận động tuyên thánh, thì có nhiều phương pháp để thực hiện tùy theo phán đoán và hoàn cảnh của những người có trách nhiệm của từng nơi chốn. Phương pháp vận động tuyên thánh có xứng hợp hay không, thì tùy thuộc sự phán đoán của mỗi tín hữu. Có Chúa biết rõ lòng dạ chúng ta. Mỗi người trong anh chị em cần suy nghĩ để chọn lựa thái độ và lối sống đức tin cho mình. Một ngày nào đó, chúng ta sẽ phải trả lẽ trước tòa Thiên Chúa về mọi việc làm của mình ở trần gian này.