Tiếng Việt Cần Thiết Trong Gia Đình Việt Nam

Nhân dịp lễ Thánh Gia, tôi muốn chia sẻ đôi chút ưu tư về vấn đề tiếng Việt trong gia đình Việt Nam. Là linh mục, tôi có dịp gặp gỡ nhiều bạn trẻ Việt Nam. Có lần đến thăm nhà tù Parramatta, Sydney, tôi gặp một nhóm thanh niên. Qua trao đổi, tôi biết họ bị tù vì tội ăn cướp. Trong lúc nói chuyện tôi cố gắng nói để họ hiểu là việc lấy cướp của người khác là sai. Nhưng tôi rất buồn vì họ không hiểu hết được những điều tôi muốn nói. Có nhiều lý do để họ không thể hiểu tôi. Một trong những lý do chính là vấn đề ngôn ngữ. Những thanh niên này đã bỏ học rất sớm. Sau khi nghỉ học họ chỉ đi chơi lêu lổng nên không giỏi tiếng Anh. Họ chỉ đi chơi và ít ở nhà nên cũng không có dịp học và nói tiếng Việt. Vì thế, tiếng Anh họ không được thông thạo lắm, mà tiếng Việt thì họ cũng không rành. Tôi nói tiếng nào họ cũng không hiểu hết ý tôi muốn nói. Khi tôi nói chuyện với họ, họ không hiểu được tại sao họ đi cướp của người giầu lại sai. Họ không có khái niệm về công bình. Giữa tôi với những thanh niên này hình như có một khoảng cách. Chúng tôi không thể đến gần nhau chỉ vì hàng rào ngôn ngữ.

Kinh nghiệm mục vụ với người Việt Nam giúp tôi hiểu nhiều về sự quan trọng của tiếng Việt trong đời sống gia đình Việt Nam. Có nhiều gia đình ông bà, cha mẹ, con cháu buồn phiền nhau chỉ vì vấn đề ngôn ngữ. Con cháu nói tiếng Việt không rành nên bị ông bà, cha mẹ hiểu lầm. Có nhiều cặp vợ chồng trẻ buồn giận nhau chỉ vì vấn đề ngôn ngữ. Họ không thể nói hết với nhau những điều muốn nói dù đã cố gắng dùng cả hai ngôn ngữ Việt, Anh. Khi thăm một số gia đình Việt Nam, tôi nhận thấy có nhiều em không biết tiếng Việt mà cũng không giỏi tiếng Anh. Cha mẹ nói gì các em cũng chỉ trố mắt nhìn. Có những cặp hôn nhân do tôi hướng dẫn không biết tiếng Việt và cũng không giỏi tiếng Anh. Tôi biết thế vì tôi hướng dẫn họ bằng tiếng nào họ cũng có vẻ như không hiểu hết những điều tôi muốn nói.

Người Việt Nam phải biết nói và viết tiếng Việt. Phụ huynh cần khuyến khích con em học tiếng Việt để có thể hãnh diện là người Việt Nam. Việc học để biết tiếng Việt cách thành thạo là điều rất cần thiết. Dù đang sống trên đất Úc, nhưng chúng ta là người Việt Nam nên con em chúng ta phải biết tiếng Việt. Con em chúng ta phải biết tiếng Việt để duy trì và phát triển văn hóa Việt Nam tại hải ngoại. Chúng ta không thể là người Việt Nam nếu không biết tiếng Việt. Không biết tiếng Việt thì không thể biết văn hóa Việt Nam. Nếu chỉ biết chút ít tiếng Việt, như vậy chúng ta không phải là người Việt Nam và cũng không phải là người Úc vì dáng vẻ bên ngoài của chúng ta là người Việt Nam, không thể nào là người Úc được.

Để có thể hiểu biết tiếng Việt cách chính xác con em chúng ta phải được khuyến khích học tiếng Việt, học thật giỏi. Muốn nói tiếng Việt cách chính xác con em chúng ta phải học cách phát âm tiếng Việt. Muốn viết tiếng Việt cách hoàn chỉnh con em chúng ta phải tập viết tiếng Việt. Muốn biết cách sử dụng tiếng Việt cách linh động để diễn đạt đầy đủ ý nghĩa những điều muốn nói, con em chúng ta phải có khả năng sử dụng tiếng Việt thật giỏi.

Biết tiếng Việt cách chính xác và thành thạo giúp con em chúng ta dễ dàng nối kết với những người Việt Nam. Muốn biết tiếng Việt cách thành thạo con em chúng ta phải học tiếng Việt với người Việt nam. Những người Việt nam sống gần con em chúng ta nhất, mà con em chúng ta dễ dàng tiếp xúc, chính là những người trong gia đình. Có hai điểm tôi muốn nhấn mạnh.

Thứ nhất, con em chúng ta học tiếng Việt từ gia đình. Trước khi đến tuổi đi học, gia đình là nơi dạy con trẻ biết nói tiếng Việt. Đến tuổi khôn lớn, để biết tiếng Việt theo đúng nguyên tắc con trẻ cần đến trường. Để có khả năng nói và viết tiếng Việt cách chính xác con em chúng ta phải cố gắng luyện tập. Để có thể hiểu được những ý nghĩa phong phú của tiếng Việt, dựa trên phong tục nhất định của những địa phương trên nước Việt Nam, con em chúng ta phải học nơi những người lớn tuổi trong gia đình. Vì gia đình là nơi đầu tiên dạy con trẻ tiếng Việt, gia đình chúng ta cần có đời sống gần gũi, mật thiết. Những bữa cơm gia đình tạo cơ hội để con em chúng ta tập nói tiếng Việt. Những giờ giải trí chung của gia đình là những cơ hội thuận tiện nhất để cha mẹ dạy con tiếng Việt và văn hóa Việt Nam.

Thứ hai, con em chúng ta cần học tiếng Việt vì là người Việt Nam. Đại đa số gia đình Việt Nam đang sinh sống tại hải ngoại luôn có từ hai đến ba thế hệ cùng sống dưới một mái gia đình. Việc đối thoại với nhau bằng tiếng Anh sẽ rất khó khăn vì những người lớn tuổi học tiếng Anh rất khó, còn người nhỏ tuổi học tiếng Việt sẽ dễ dàng hơn. Thêm vào đó việc con em chúng ta biết thêm một ngôn ngữ rất là ích lợi, nhất là ngôn ngữ đó lại là tiếng mẹ đẻ thì thật là tốt biết bao. Trẻ em Việt Nam biết tiếng Việt sẽ có nhiều cơ hội học hỏi những phong tục tập quán, văn hóa của người Việt Nam; sẽ có nhiều cơ hội hiểu về người Việt Nam. Từ đó, các em sẽ thấy yêu mến quê hương hơn, yêu mến đồng bào của mình hơn. Gần gũi nhất, là các em sẽ yêu mến những người thân yêu trong gia đình hơn. Như vậy, việc những người trẻ biết tiếng Việt thật sự là điều cần thiết trong gia đình Việt Nam.