Hiệp thông trong Phong Trào Cursillo và Giáo Hội theo gương Thánh Phaolô

Cursillo là một đoàn thể công giáo tiến hành và là Phong Trào của Giáo Hội. Phong Trào Cursillo hiện có mặt trên 60 quốc gia, trong gần 1000 giáo phận, với hơn 10 triệu Cursillistas. Phong Trào Cursillo Ngành Việt Nam Tổng Giáo Phận Adelaide (Nam Úc) hoạt động gần 20 năm nay. Tính cho tới nay, từ một con số khiêm tốn ban đầu là 12 cursillistas đã phát triển lên đến khoảng 300 trong năm 2016.

Trong 20 năm qua, các sinh hoạt của Phong Trào thuộc Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam Nam Úc (CĐCGVNNU) rất đều đặn và đa dạng.Từ các nhóm nhỏ họp mặt với nhau tùy theo nhu cầu, cho tới hội nhóm lớn - Đại Hội Ultreya, rồi tới họp Trường Lãnh Đạo hàng tháng, cũng như những hoạt động đặc thù khác (thí dụ như tổ chức khóa 3 ngày, tham dự Đại Hội Cursillo Liên Bang, Phở Ra Khơi để gây quỹ giúp người nghèo và những việc công ích…v.v). Tất cả những việc này làm nên một chuỗi những sinh hoạt đều đặn, âm thầm có, nổi bật có, nhưng luôn rõ nét phục vụ trong hy sinh và tinh thần quảng đại. Đây là những nét son và là điểm dễ thấy được nơi nhiều cursillistas của Phong Trào Cursillo ở Adelaide.

Mỗi tháng Sáu, khi mùa Đông ẩm lạnh bắt đầu trở lại, là lúc Phong Trào chuẩn bị ngày bổn mạng, mừng kính vị quan thầy của mình là Thánh Phaolô. Ngày này cũng là ngày bổn mạng của Đức Ông Quản Nhiệm Phaolô Nguyễn Minh-Tâm, hiện là Linh Hướng của Phong Trào Cursillo Ngành Việt Nam Tổng Giáo Phận Adelaide. Trong Thánh Lễ mừng Thánh Phêrô và Phaolô và cũng là ngày bổn mạng của Phong Trào năm nay (26/6/2016), tại Trung Tâm Đức Mẹ Thuyền Nhân, Đức Ông Linh Hướng đã có những lời khích lệ tới Phong Trào noi gương thánh Phaolô. Thêm vào đó, ông Nguyễn Hưng Thành, Chủ Tịch Phong Trào Cursillo ở Adelaide đã có đôi lời gởi đến mọi người trong bữa tiệc mừng bổn mạng của Phong Trào. Ông Chủ Tịch đã khuyến khích các cursillista sống tình hiệp thông trong Phong Trào và trong Cộng Đồng.

Tại sao hiệp thông lại quan trọng đến thế cho Phong Trào Cursillo nói riêng và cho Giáo Hội nói chung?

Hiệp là gom góp, tập hợp lại từ những phần tử cá biệt thành một tổng thể duy nhất. Thông là “thông suốt”, là tiếp diễn luôn luôn, không ngừng. Hiệp thông là sự nối kết chặt chẽ giữa những phần tử cá biệt, đơn lẻ với nhau, biểu tượng như một dòng suối nước lưu chuyển và hòa trộn để có cùng một tính chất chung –“nước”- trong một tổng thể duy nhất. Trong sự hiệp thông, các phần tử vẫn giữ được những nét cá biệt độc đáo. Nhưng xa hơn, các phần tử đó có khả năng tự hiến mình, để có thể tan biến, hoà trộn với các phần tử khác nên một thực thể duy nhất và sống động. Có thể nói, hiệp thông là tính cốt lõi của Thiên Chúa Ba Ngôi và là điều mà Giáo Hội luôn để tâm noi theo. Hiệp thông là thông dự vào mầu nhiệm thánh của Thiên Chúa Ba Ngôi. Hiến chế Tín Lý về Giáo Hội “Lumen Gentium”, số 8 nói về hiệp thông “chính là sự tháp nhập các Ki-tô hữu vào Đức Ki-tô, và lưu chuyển cùng một Đức Ái trong toàn thể cộng đoàn tín hữu. …. Hiệp thông chính là hiệp nhất với Đức Ki-tô và trong Đức Ki-tô, hiệp nhất giữa các Ki-tô hữu trong Giáo Hội……”. Qua sự thông hiệp này với Đức Giêsu Kitô, tín hữu tìm đến và liên kết với Chúa Cha trong Chúa Thánh Thần.

Sự hiệp thông theo gương Thiên Chúa Ba Ngôi được xem như mô mẫu chung mà mọi tín hữu vẫn hằng xướng nguyện hàng tuần trong Kinh Tin Kính. Thật vậy, hiệp thông theo mô mẫu Thiên Chúa Ba Ngôi tạo nên một nét hiệp nhất cá biệt của đạo Công Giáo và được nhắc tới trong Hợp Tuyển Thần Học như sau:

“Nhờ liên kết với vị chủ chăn của mình và qua ngài, giáo phận [giáo hội địa phương] được quy tụ trong Chúa Thánh Thần nhờ Phúc Âm và Thánh Thể, làm thành một Giáo hội cá biệt, trong Giáo hội duy nhất, thánh thiện, công giáo và tông truyền của Ðức Kitô..."

Một cách cụ thể, ĐGH Phanxicô khẳng định sự quan trọng của Hiệp Nhất trong Bài Giáo Lý về Kinh Tin Kính như sau:

“Để sống,thân thể và các chi thể phải thống nhất! Sự hiệp nhất luôn luôn hơn các xung đột!... Chúng ta đừng đi theo con đường chia rẽ, con đường tranh chấp giữa chúng ta!....... Sự hiệp nhất là một ân sủng mà chúng ta phải cầu xin từ Chúa, để Người giải thoát chúng ta khỏi những cám dỗ về chia rẽ, khỏi những tranh chấp giữa chúng ta, khỏi tính ích kỷ và ngồi lê mách lẻo. Việc nói hành nói xấu nguy hại biết bao, nguy hại biết bao! Đừng bao giờ nói chuyện của người khác, đừng bao giờ! Những chia rẽ giữa các Kitô hữu, tinh thần bè phái, những tư lợi nhỏ nhen, đã gây cho Hội Thánh không biết bao nhiêu là thiệt hại!"

Như thế, Giáo Hội từ cấp điạ phương cho tới hoàn vũ hiện hữu hơn 2000 năm qua, sở dĩ vượt thoát được những chia rẽ trầm trọng, luôn tồn tại và tiến bước là nhờ vào sự hiệp thông này. Tinh thần hiệp thông bắt nguồn từ Thiên Chúa Ba Ngôi, hướng dẫn Giáo Hội trong mọi thời và là dấu chỉ rõ ràng trong đời sống của các thánh nhân. Cụ thể là thánh Phaolô, vị quan thầy của Phong Trào Cursillo, cũng đã sống tinh thần hiệp thông này với và trong Giáo Hội. Phong Trào Cursillo luôn hướng tới vị quan thầy của mình là Thánh Phaolô để noi theo gương sáng của ngài. Một trong những hành vi sáng chói của thánh Phaolô là sự yêu thương trung thành với Giáo Hội như lời ĐTC Biển Đức đã nói: “Giáo Hội sau này hiện diện quá nhiều trong tư tưởng, trái tim và hoạt động của Thánh Phaolô.”

Bởi thế, tinh thần người cursiliista theo gương Thánh Phaolô chính là học biết cách sống yêu thương trung thành và phục vụ Giáo Hội như ngài. Chính qua cách sống này của thánh nhân, tinh thần hiệp thông mới được tỏa sáng và lan hương thơm làm say ngất những tín hữu mến mộ Thánh Phaolô, cũng như mới có sức thuyết phục các người tín hữu khác tham gia và tiếp tục hoạt động một cách hữu hiệu trong Phong Trào.

Theo Thánh Phaolô, Giáo hội là một thể nhân thì các tổ chức của Giáo hội là chi thể của Giáo hội (1Cr 6:12-20; 1Cr 10:14-22; 1Cr 12:12-30; Rm 12:3-8).  Mỗi thể nhân thì có phần hồn và phần xác. Tương tự, trong Công Giáo mỗi phong trào, đoàn thể, cộng đoàn cũng có phần hồn chính là “đặc sủng”. Thật vậy, ân sủng đăc biệt của Thiên Chúa luôn hướng dẫn một tập thể với một linh đạo đặc thù để trợ giúp cho tập thể đó không đi lạc đường và tìm đến đích điểm Nước Trời.

Trên bình diện tâm linh, Phong Trào Cursillo được Chúa Thánh Thần hướng dẫn để biết sống hiệp thông với nhau và với Chúa như câu nói vẫn hằng trên môi miệng của mọi cursillista “Một tay nắm lấy Chúa, một tay nắm lấy anh chị em”. Trên bình diện hữu hình, phần xác của Phong Trào Cursillo chính là cơ cấu tổ chức (thí dụ: Văn Phòng Điều Hành) nhằm dẫn tới sự hiệp thông để tạo nên một tiểu tổng thể duy nhất- Phong Trào Cursillo- từ cấp địa phương và lan rộng ra Giáo Hội hoàn vũ.

Trên bình diện Giáo Hội phổ quát, tổng thể duy nhất chính là kết quả của sự hiệp thông giữa các chi thể trong Giáo Hội: giữa các tín hữu với nhau, giữa các tín hữu với các vị chủ chăn của mình là Giám Mục điạ phương, Linh Mục chánh Giáo Xứ hay Quản Nhiệm, với Đức Giáo Hoàng; sâu xa nhất là với và trong Chúa Giêsu Kitô, vị thủ lãnh tối cao của Giáo Hội. Bởi thế, ngoài khía cạnh Bí Tích của Giáo Hội, thần học còn gọi Giáo Hội là Nhiệm Thể Chúa Giêsu Kitô.

Trong lịch sử Giáo Hội, hiệp thông hay chia rẻ, hòa hợp hay chống đối luôn là những phản đề nhưng lại là một thực tại hiển nhiên ở mọi thời mọi lúc. Chính thánh Phaolô đã trãi nghiệm như thế và đã có những lời an ủi cũng như căn dặn rõ ràng cho những tín hữu muốn sống Tin Mừng và thật lòng theo Chúa như sau:

““Chỉ có một điều là anh chị em phải ăn ở làm sao cho xứng với Tin Mừng của Đức Ki-tô. Như thế, dù tôi có đến thăm anh chị em hay vắng mặt đi nữa, tôi vẫn muốn được nghe người ta nói về anh em là anh chị em luôn đứng vững, cùng chung một tinh thần, một lòng một dạ cùng nhau chiến đấu vì đức tin mà Tin Mừng mang lại cho anh chị em. Về bất cứ điều gì, đừng sợ những kẻ chống đối anh em: đó là dấu chỉ cho thấy họ sẽ bị hư vong, còn đối với anh em, thì lại là dấu chỉ ơn cứu độ. Điều ấy là ân huệ Thiên Chúa ban. Quả thế, nhờ Đức Ki-tô, anh chị em đã được phúc chẳng những là tin vào Người, mà còn được chịu đau khổ vì Người. Nhờ vậy, anh chị em được tham dự cùng một cuộc chiến mà anh chị em đã thấy tôi phải đương đầu trước kia, và nay anh chị em nghe biết là tôi vẫn còn tiếp tục (Pl 1, 27-30).

Chỉ trong sự hiệp thông, lý tưởng của Phong Trào và cũng chính là của Giáo Hội trong việc “Phúc Âm Hóa” mới có cơ hội nẩy mầm và sinh hoa kết trái; trước hết ngay tại mảnh đất điạ phương CĐCGVNNU, môi trường mà Phong Trào Cursillo Ngành Việt Nam Tổng Giáo Phận Adelaide (Nam Úc) được sinh ra và lớn lên cũng như vẫn đang sinh hoạt.

Nhìn quả thì biết cây như lời Chúa Giêsu đã nói. Kết quả của mọi hành động hay sinh hoạt của một phong trào, đoàn thể cho thấy sự lành mạnh và trưởng thành của hội đoàn đó. Kết quả đó bắt rễ từ tinh thần hiệp thông. Hiệp thông thì đối nghịch với chia rẽ; cũng như hoà bình yêu thương thì đối nghịch với chiến tranh, xào xáo, bất hoà hay thù hằn, trả đũa. Hoa trái của một đoàn thể trong một giai đoạn nào đó sẽ cho thấy sự tiến triển hay tụt hậu của đoàn thể đó. Một dấu hiệu trưởng thành về tâm lý và tâm linh của cá nhân hay tập thể là khả năng tự thẩm định và hội nhập mọi khía cạnh tốt xấu của mình. Nghĩa là khả năng nhận chân ra những điểm mạnh điểm yếu, những ánh sáng và bóng tối trong tâm hồn và đoàn thể của mình. Khả năng thẩm định đoàn thể của mình đang phát triển hay tụt hậu, đang tiến bước tới sự sáng, sự lành hay đang bị trì kéo, tụt hậu trong bóng tối của sự dữ là tùy thuộc vào sự trưởng thành tâm linh của từng cursillista và vào sức mạnh của sự hiệp thông giữa mọi thành phần trong Phong Trào.

Chủ đề tĩnh tâm của buổi Đại Hội Ultreya trong tháng 6 ở Adelaide là “Khiêm Nhường và Vâng Phục”. Đây là hai yếu tố tâm linh quan trọng hàng đầu mà mỗi cursillista luôn khẩu niệm, tâm niệm cũng như đem ra thực hành trong đời sống cá nhân và tập thể. Vâng phục thánh ý Chúa trong tâm hồn là bước chủ chốt để dẫn đến thái độ sống vâng phục bên ngoài, đặc biệt trong đời sống của Phong Trào, Cộng Đồng và Giáo Hội. Để có thể sống vâng phục và trở nên “men muối” cho Phong Trào và Giáo Hội thì mỗi cursillista cần có sự khiêm nhường tối thiểu.

Để có được sự khiêm nhượng tối thiểu này thì cần phải “biết mình” (self knowledge). Các nhà tu đức và tâm lý luôn nhấn mạnh khía cạnh “biết mình” để có thể trở nên trưởng thành và lành mạnh về cả tâm lý lẫn tâm linh. Mẹ thánh Têrêsa đã diễn tả tuyệt vời về công thức “biết Chúa, biết mình” như sau:

Biết mình giúp ta khiêm nhượng hạ mình và là đây điều rất cần thiết để yêu thương. Bởi “biết Chúa” sẽ cho ta tình yêu, và “biết mình” sẽ giúp ta khiêm nhượng” (Mẹ Têrêsa)

Bởi thế, biết mình là bước khởi động đầu tiên để dẫn vào con đường khiêm hạ. Khiêm nhượng là biết sự giới hạn của mình, biết vị trí vai trò của mình ở đâu trước mặt Chúa và trước mặt tha nhân, không hơn không kém. Khiêm nhượng là biết được chính mình, biết những điểm mạnh, điểm yếu của mình và của tập thể mà mình đang sinh hoạt, cũng như sẵn sàng sửa đổi, hoán cải chính mình và chính tập thể của mình trở nên tốt hơn. Khiêm nhượng là biết từ bỏ những cao ngạo, thách thức, nổi loạn, toan tính ích kỷ, riêng tư trong tâm hồn mình và sẵn sàng xin Chúa và anh chị em của mình giúp đỡ để có thể vượt thoát con người yếu đuối của mình. Chỉ khi cá nhân biết vượt thoát sự yếu đuối của mình và biết từ bỏ cái tôi cố chấp, giả hình, tự cao tự đại của mình, thì mới có thể thật sự làm việc chung với nhau theo tinh thần “men muối” để theo đuổi lý tưởng “Phúc Âm Hóa môi trường”, nhằm xây dựng Nước Trời, điều mà mỗi cursillista đã tâm nguyện khi tham dự Khóa Ba Ngày. Khiêm nhường là dấu chỉ rõ ràng của những “công nhân Nước Trời” nhằm chung tay góp sức vào việc chung của Cộng Đồng và Giáo Hội. Khiêm nhường chính là động lực đàng sau, một sức đẩy vô hình nhưng rất mạnh mẽ để giúp người cursillista biết sống tinh thần vâng phục thật sự, chứ không phải chỉ giả hình, hời hợt như kiểu “bằng mặt mà không bằng lòng”.

Nói tóm lại, khiêm nhượng và vâng phục là những hoa trái ngọt ngào đầy tràn sức sống của Chúa Thánh Thần. Những hoa trái này gặt hái được nhờ vào sự kết hợp giữa người cursillista và Chúa Giêsu Kitô- “Cây Nho”- là biểu tượng của sự hiệp thông đã được nói rất nhiều trong Kinh Thánh. Hiệp thông theo khuôn mẫu Chúa Ba Ngôi chính là giềng mối cho mọi hoạt động và là nguồn mạch để giúp thăng tiến, đạt đến mục đích mà Giáo Hội vẫn luôn mong muốn và tín nhiệm nơi Phong Trào Cursillo. Chính sự hiệp thông giữa các cursillistas trong Phong Trào, hiệp thông giữa Phong Trào với Linh Hướng và với giáo quyền điạ phương (Giám Mục điạ phương & Linh Mục chính giáo xứ hay cộng đồng sắc tộc), cũng như giữa Phong Trào với các đoàn thể khác trong Cộng Đồng và Giáo Hội, sẽ là sức mạnh nối kết Phong Trào nên một tiểu tổng thể lành mạnh, xứng đáng như lời tâm niệm “là men muối” nhằm “Phúc Âm hóa” môi trường mà Phong Trào sinh hoạt. Chính sự hiệp thông này giúp mọi cursillistas biết vượt thoát những cám dỗ của lòng ích kỷ và toan tính riêng tư của mình hay của nhóm riêng của mình, để hướng về mục đích chung của Cộng Đồng điạ phương và toàn thể Giáo Hội nhằm xây dựng “Nước Cha trị đến” như lời Kinh Lạy Cha mà người cursillista vẫn thường đọc hàng ngày.

Với lời cầu bầu của Mẹ Maria, nguyện xin Thiên Chúa Ba Ngôi chúc lành và hướng dẫn mọi cursillistas và Phong Trào luôn biết noi gương thánh Phaolô trong việc phục vụ Giáo Hội và thực thi tình hiệp thông trong gia đình, Phong Trào, Cộng Đồng, Giáo Hội và xã hội mình đang sống.

Tham Khảo:

1.Thực thi Lòng Thương Xót & Tân Phúc Âm hóa đời sống xã hội
http://conggiao.info/thuc-thi-long-thuong-xot--tan-phuc-am-hoa-doi-song-xa-hoi-d-34971
2. Hình ảnh & sinh hoạt Ngày MỪNG BỔN MẠNG 2007 VÀ KỶ NIỆM 10 NĂM THÀNH LẬP PHONG TRÀO Cursillo trong ngày Hội Ngộ Cộng Đồng Công Giáo Việt NamNam Úc.
(Website Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam /Nam Úc)
3. http://sinhviendaminh.net/vi/news/Thanh-vien-viet/HIEP-THONG-HUYNH-DE-22/
4. Kinh Tin Kính- Hợp Tuyển Thần Học- http://www.htth.org/so38_39/9_toi_tin_co_hoi_thanh.htm
http://www.htth.org/so38_39/9_toi_tin_co_hoi_thanh.htm
5. Bài huấn từ IV của ĐTC Beneđictô XVI về Thánh Phaolô trong buổi Triều yết Chung tại Quảng trường Thánh Phêrô ngày 22-11-2006
www.simonhoadalat.com HOCHOI Giaohoi ThuongHuan NamThanhPhaolo GiaoLy04.htm
6. http://conggiao.info/giao-hoi-la-nhiem-the-chua-kito-d-32709
7. Self knowledge puts us on our knees, and it is very necessary for love. For knowledge of God gives love, and knowledge of self gives humility Mother Teresa-  http://www.azquotes.com/quote/1278259
8. Giáo xứ: Cộng đoàn hiệp thông để truyền giáo    
http://gphaiphong.org/chuyen-de/giao-xu-cong-doan-hiep-thong-de-truyen-giao-46.html
9. BÀI GIÁO LÝ 10 VỀ KINH TIN KÍNH CỦA ĐTC PHANXICÔ: HỘI THÁNH LÀ THÂN THỂ ĐỨC KITÔ http://tgpsaigon.net/baiviet-tintuc/20130620/21953