Thương Xót Và Hoán Cải

Chúa Nhật 5 Mùa Chay, Năm C
Ga 8: 1-11

Anh chị em thân mến,

Tin Mừng của thánh Gioan 8:1-11 cho thấy Chúa Giêsu vừa có lòng thương xót đối với tội nhân, vừa cương nghị kêu gọi tội nhân hoán cải.

Theo đoạn Tin Mừng này, các kinh sư và những người Pharisêu tìm cách gài Chúa Giêsu vào chỗ khó khăn để có bằng cớ tố cáo Ngài. Họ đưa tới cho Chúa một người phụ nữ bị bắt quả tang phạm tội ngoại tình. Theo luật Môsê, người phụ nữ này phải bị xử tử bằng cách ném đá. Tuy nhiên, vào thời Chúa Giêsu, nước Do Thái ở dưới quyền cai trị của đế quốc Rôma, nên chính phủ Rôma tước khỏi tay người Do Thái quyền kết án tử hình.

Những người Pharisêu và các kinh sư hỏi ý Chúa Giêsu là phải phán quyết như thế nào. Đây là một tình thế khó khăn cho Ngài. Nếu Ngài nói rằng phải xử tử theo luật Môsê, thì Ngài sẽ bị họ tố cáo là quân phản động chống lại chính quyền Rôma. Ngược lại, nếu Ngài bảo tha cho người phụ nữ đó, thì họ sẽ tố cáo rằng Ngài là kẻ phản bội quốc gia vì chống lại luật Môsê.

Trước tình hình đó, Chúa Giêsu chưa vội trả lời. Ngài cúi xuống lấy ngón tay viết trên đất. Tư Thế cúi xuống có cái lợi là họ không thể nhìn thấy được sắc mặt của Ngài. Hành động viết trên đất cũng là cách sử dụng thời gian để suy nghĩ ra câu trả lời thích hợp nhất. Trong vụ án này, những người Pharisêu vừa muốn giữ trật tự xã hội theo luật Môsê, vừa muốn triệt hạ Chúa Giêsu vì Ngài là cái gai trong mắt họ. Bởi lẽ, tư tưởng và việc làm của những người này chỉ chú trọng vào luật lệ. Ngược lại, lối suy nghĩ và hành động của Ngài nhắm vào tình thương.

Thái độ của Chúa Giêsu thong thả, yên lặng viết trên đất khiến các kinh sư và những người Pharisêu nóng ruột, nên họ cứ hỏi mãi để thúc bách Ngài phải trả lời câu hỏi của họ. Cuối cùng Ngài cũng lên tiếng, nhưng câu trả lời của Ngài không hoàn toàn nhắm vào luật Môsê hay Rôma. Câu trả lời của Ngài nhắm về hướng khác; Ngài cố ý dẫn đưa những người trí thức này đi vào chính tâm hồn của họ. Khi đi rình rập để bắt quả tang người phụ nữ và chờ chực kết án tử hình cho bà này, những người đó hướng ra bên ngoài bản thân của mình, nên họ chỉ thấy tội lỗi của người khác. Nay câu trả lời của Chúa Giêsu giúp họ đi ngược vào vào cõi lòng sâu thẳm của chính họ. Ngài nói: “Ai trong các ông sạch tội, thì cứ việc lấy đá mà ném trước đi” (Ga 8:6). Nghe vậy, họ dần dà bỏ đi hết, bắt đầu từ người lớn tuổi. Chắc chắn rằng khi nhìn vào lòng mình, những người trí thức này thấy rõ tội lỗi đầy dẫy tâm hồn. Có khi họ còn phạm những tội đáng tử hình nữa, nhưng họ chưa bị kết án, bởi vì họ không bị bắt quả tang hay không bị ai truy tố mà thôi. Càng sống lâu thì càng vấp phạm nhiều. Tuổi đời càng cao thì bụi trần càng nhiều. Họ không thể ra tay ném đá để xử tử người tội nhân phụ nữ bởi vì tự trong lòng họ, họ thấy mình không đủ tư cách để kết án tử hình người đàn bà này, vì chính họ cũng đáng phải chết.

Khi còn lại Chúa Giêsu và người phụ nữ, Ngài từ tốn bảo chị: “Tôi không lên án chị đâu! Thôi chị cứ về đi, và từ nay đừng phạm tội nữa!” (Ga 8:11). Chúa Giêsu đã cứu người phụ nữ khỏi chết thể xác theo luật Môsê. Phần khác, tội lỗi làm cho chị phải chết tinh thần vì tách rời khỏi Thiên Chúa hằng sống. Do đó, qua việc tha tội, Chúa Giêsu còn cứu chị khỏi cái chết về tinh thần. Ngài nhắn nhủ chị là từ nay đừng phạm tội nữa. Thái độ của Chúa Giêsu cho thấy Ngài có lòng thương xót người phạm tội, nhưng Ngài không dung túng tội lỗi. Ngài tha thứ tội nhân nhưng luôn kêu gọi người ta tránh xa tội lỗi và sống theo đường công chính.

Đoạn Tin Mừng này nêu bật những điều liên quan tới cuộc sống của con người. Tự trong thâm tâm, ai cũng muốn những gì tốt đẹp. Tuy nhiên thái độ và hành động mỗi người mỗi khác. Nhiều khi người ta nhân danh việc đạo đức để kết án tha nhân là không đạo đức, chỉ vì tha nhân sống đạo theo một cách thức khác mình. Thông thường, mỗi người đều có một số những giá trị hay những tiêu chuẩn để từ đó họ phán đoán sự việc và người khác. Họ so sánh hành động của người khác với tiêu chuẩn của họ. Nếu hành động của người khác không ăn khớp với tiêu chuẩn của họ, thì tự nhiên họ sẽ phán đoán khắt khe đối với người khác.

Khi nói tổng quát, ai cũng nhận rằng mình mang thân phận yếu đuối, giới hạn và tội lỗi, vì nhân vô thập toàn. Nhưng khi so sánh mình với người khác, người ta có khuynh hướng nghĩ rằng mình luôn hành xử đúng đắng, còn sai trái là ở nơi người khác. Chúa Giêsu nói: “Ai trong các ông sạch tội, thì cứ việc lấy đá mà ném trước đi.” Qua lời này, Chúa cũng giáo huấn chúng ta: “Ai trong các ông, các bà, các anh, các chị, các em sạch tội, thì cứ việc phê bình chỉ trích và lên án người khác đi.” Lời lẽ của Chúa thúc đẩy chúng ta trở về với bản thân mình và làm một cuộc hành trình nội tâm. Khi đi ngược lại thời gian để nhìn sâu vào cuộc đời của mình, chúng ta sẽ thấy rằng trước mặt Chúa chúng ta là kẻ tội lỗi, có khi còn tệ hơn người chung quanh. Chúng ta sẽ biết khiêm nhường hơn và sẽ có lòng cảm thông với sự yếu đuối của tha nhân hơn.

Sách Châm Ngôn viết: “Kính sợ Đức Chúa là bước đầu của sự khôn ngoan.” (Cn 9:10). Đó là một chân lý sâu xa. Ngày nay, người ta có khuynh hướng không kính sợ Chúa nữa. Vì họ không kính sợ Chúa, nên họ không sợ xúc phạm đến Ngài. Không sợ xúc phạm đến Chúa, nên người ta cứ tha hồ phạm tội. Tuy nhiên, việc xúc phạm đến Chúa luôn dẫn đưa con người tới những tai hại cho chính mình và xã hội. Bởi lẽ, tội lỗi luôn chứa đựng hình phạt trong chính nó. Hình phạt có thể trực tiếp ngay lúc phạm tội. Hình phạt có thể ở trong tương lai xa. Hình phạt có thể gặm nhấm từ từ như căn bệnh ung thư cho tới ngày bộc phát, thì hết thuốc chữa. Hình phạt của tội sẽ ảnh hưởng lên con cái cháu chắt, có khi rất nặng nề, bởi vì con người liên đới với nhau; và đời sống của người này ảnh hưởng lên đời sống người kia qua nhiều thời gian lâu dài. Vì vậy, cổ nhân khuyên răn chúng ta là hãy ăn ở hiền lành để truyền lại phước đức cho con cháu. Như thế, tội lỗi không phải chỉ là chuyện riêng của từng cá nhân, nhưng luôn mang chiều kích xã hội, và làm xáo trộn xã hội dưới nhiều hình thức khác nhau.

Trước hậu quả tai hại của tội lỗi, chúng ta cần sám hối và canh tân. Trước tình thương hải hà của Chúa, chúng ta hãy quay về với Ngài như đứa con hoang đàng hay như ông Giakêu. Chúa luôn đón nhận chúng ta vào trong vòng tay yêu thương và bầu trời ân sủng của Ngài. Chúng ta hãy nhớ đến thái độ của Chúa Giêsu trong Tin Mừng. Ngài vừa tha thứ và vừa kêu gọi cải thiện đời sống. Xin cho chúng ta cũng biết cảm thông đối với tha nhân. Xin cho chúng ta biết cải thiện đời sống và giúp người khác canh tân cuộc đời bằng gương lành của chúng ta.