Ý Nghĩa Hiệp Thông

Lễ Chúa Ba Ngôi
Gioan 16: 12-15

Anh chị em thân mến,

Mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi thật cao vời vì nó vượt quá sự hiểu biết của trí khôn loài người. Trước mầu nhiệm đó, chúng ta chỉ biết đón nhận bằng đức tin mà thôi. Tín điều một Chúa Ba Ngôi không phải là kết quả của suy luận, nhưng là do Chúa Giêsu Kitô mặc khải cho chúng ta, và được ghi lại trong Thánh Kinh.

Tuy cao vời vể bản chất, nhưng mầu nhiệm một Chúa Ba Ngôi lại cụ thể, vì mầu nhiệm này là khuôn mẫu của mọi hình thức hiệp thông. Thiên Chúa không phải là một Đấng đơn độc, lẻ loi, chỉ thu hẹp lại trong chính mình. Ngược lại, Thiên Chúa có bản chất tương quan. Trong Thiên Chúa có Ba Ngôi trong liên hệ với nhau ở mức độ tình yêu cao vời và thân thiết nhất. Như vậy, Thiên Chúa chính là một xã hội, một cộng đoàn trong bản chất của chính Ngài.

Vì Thiên Chúa có bản chất xã hội, nên Ngài sáng tạo mọi vật trong chiều hướng tương quan. Bởi vậy, mọi sự trong vũ trụ không đứng riêng rẽ, nhưng đều có liên quan đến nhau theo mức độ của mình. Đặc biệt, con người được dựng nên để sống trong quan hệ yêu thương với Chúa và với nhau. Trong sách Sáng Thế, Chúa nói con người ở một mình không tốt. Vì thế, Chúa tạo dựng thêm cho con người một trợ tá có cùng bản tính để sống trong quan hệ yêu thương với nhau (St 2:18-24). Ý tưởng con người ở một mình không tốt không phải chỉ nhắm đến hôn nhân, nhưng còn đi xa hơn để bao gồm các quan hệ xã hội khác. Con người cần liên kết với nhau thành nhóm, thành tổ chức để sinh tồn và để chia sẻ sự sống tinh thần. Có như thế, con người mới cảm thấy ý nghĩa của cuộc sống.

Vì liên hệ với người khác là điều cần thiết, nên con người cần sự công nhận của tha nhân. Một trong những yếu tố quan trọng để một cá nhân được hạnh phúc chính là được người khác kính trọng và ngưỡng mộ. Trong xã hội, người ta luôn đi tìm sự công nhận của người khác. Những cuộc thi đua thể thao, xe hơi, các giải thưởng văn học nghệ thuật, phim ảnh… và nhiều sinh hoạt khác, đều cho thấy sự công nhận của tha nhân là yếu tố quan trọng cho ý nghĩa cuộc sống và hạnh phúc cá nhân.

Nhưng sự công nhận của người đời vẫn không đủ, vì người đời có giới hạn. Hơn nữa, vì được Thiên Chúa tạo dựng theo hình ảnh Ngài (St 1:26), nên tự sâu thẳm con người luôn khát khao về Chúa. Do đó con người cần cảm thấy được Thiên Chúa công nhận. Chúng ta cảm thấy được Thiên Chúa công nhận khi tâm hồn được bình an vì nhờ lương tâm công chính, vì sự liên hệ giữa ta với Thiên Chúa không bị đứt đoạn hay bị tội lỗi ngăn cản. Chúng ta cảm thấy được Thiên Chúa công nhận khi mình cảm nghiệm được ơn Chúa dồi dào trong cuộc sống. Mẹ Maria cũng như các thánh đều cảm nghiệm như thế. Thánh Augustinô cho thấy sự công nhận của Chúa điều cần thiết cho sự bình an của tâm hồn. Ngài cầu nguyện: “Lạy Chúa, Chúa dựng nên con cho Chúa, và tâm hồn con ray rứt cho đến khi được yên nghỉ trong Chúa.” Thánh Phêrô cũng thấy áy náy vì Chúa Giêsu hỏi ông đến ba lần là ông có yêu mến Chúa hơn những người khác không. Ông buồn vì cảm thấy không được Chúa công nhận (Ga 21:17). Nhưng cuối cùng ông cũng được bình an vì Chúa công nhận và trao phó trách nhiệm cho ông chăm sóc đoàn chiên Chúa.

Ba Ngôi Thiên Chúa hiệp thông sâu xa vì Ba Ngôi công nhận lẫn nhau. Đối với con người cũng vậy, sự công nhận giữa người với người trong một nhóm hoặc một cộng đoàn là điều cần thiết cho sự hiệp thông. Đây chính là mối liên kết sâu xa, hài hòa giữa các phần tử trong nhóm. Hai chữ hiệp thông nói rất rõ ràng về mối liên kết này. Hiệp có nghĩa là quy tụ lại với nhau. Thông là sự thông suốt, không bị cản trở bởi chướng ngại nào, chẳng hạn như tự ái, hiểu lầm, ích kỷ, nghi kỵ, kiêu ngạo... Khi một nhóm có sự kết hợp thông suốt như vậy, thì mọi người thấy vui thú trong sinh hoạt nhóm, đồng thời đời sống riêng của từng cá nhân cũng được phong phú và có ý nghĩa. Mỗi người đều cảm thấy phấn khởi để tham gia vào các sinh hoạt chung. Hiệp thông thúc  đẩy mỗi người góp thời gian, công sức và tài vật, để tổ chức các sinh hoạt chung của một tập thể, từ gia đình đến các nhóm, đến cộng đồng và xã hội. Óc sáng tạo cũng từ đó mà phát triển. Chính vì thế, hiệp thông đem lại sức mạnh cả về tinh thần lẫn vật chất của một tập thể.

Sự hiệp thông không phải tự nhiên mà có. Nó đòi hỏi nỗ lực của mỗi cá nhân. Trước hết, cần phải xây dựng những điểm chung, vì đó là nền tảng cho sự hiệp thông. Đối với tín hữu, thì đức tin là yếu tố quan trọng, kế đến là yếu tố văn hóa, và kế tiếp là những khía cạnh khác tùy theo mỗi cá nhân. Càng có nhiều điểm chung thì càng dễ hiệp thông. Ngoài điểm chung ra, cần có sự khiêm nhường để kính trọng tha nhân. Sự kính trọng này sẽ làm cho họ vui thích và an toàn, từ đó họ cũng có thái độ kính trọng đối với chúng ta cũng như đối với người khác. Con người thường ảnh hưởng lên nhau, vì con người thường bắt chước nhau. Do đó, điều quan trọng nhất để xây dựng hiệp thông là chính gương sáng của mỗi cá nhân trong tập thể.

Sự kính trọng tha nhân còn đòi hỏi cá nhân chu toàn trách nhiệm của mình trong tập thể, bởi vì việc làm của mình luôn ảnh hưởng lên nhóm. Nó cũng đòi hỏi mình tôn trọng tài sản tập thể, tài sản vật chất như trung tâm sinh hoạt..., và tài sản trí tuệ như bài viết hay bài hát.... Nó cũng đòi hỏi tôn trọng danh dự người khác. Tất cả những điều này chính là công bình. Nói chung, sự hiệp thông của một tập thể chính là kết quả của công bình và bác ái mà nhóm viên thực hiện trong đời sống cá nhân và cộng đồng.

Ba Ngôi tuy khác biệt nhưng vẫn là một Thiên Chúa. Ba Ngôi chu toàn trách nhiệm của mình. Như vậy, Ba Ngôi thực hiện công bình bác ái ở mức độ cao siêu và tuyệt diệu nhất. Ba Ngôi trở thành khuôn mẫu hiệp thông cho mọi gia đình, mọi nhóm, mọi tập thể, và mọi cộng đồng. Mỗi lần, chúng ta làm dấu Thánh Giá, chúng ta hãy xin Thiên Chúa Ba Ngôi ban ơn nâng đỡ để chúng ta xây dựng, duy trì và phát triển tình hiệp thông trong gia đình, hội đoàn và cộng đồng của chúng ta.