Sám Hối

Chúa Nhật 3 Thường Niên, Năm B

Anh chị em thân mến,

Sám hối là đề tài quan trọng trong sứ vụ rao giảng của Chúa Giêsu. Chỉ có sám hối mới giúp ta đạt đến ơn cứu độ. Hôm nay ta được mời gọi để suy nghĩ về ý nghĩa của sám hối để thăng tiến cuộc sống của mình.

Chúa Giêsu rao giảng: “Thời kỳ đã mãn, và Triều Đại Thiên Chúa đã đến gần. Anh em hãy sám hối và tin vào Tin Mừng.” (Mc 1:15). Chúa cho thấy thời gian chờ đợi đã chín mùi. Triều Đại Thiên Chúa còn gọi là Nước Chúa đã đến gần. Triều Đại của Chúa đã hiện thân cụ thể trong Chúa Giêsu Kitô. Qua Ngài, Thiên Chúa đã dủ lòng thương và đến viếng thăm loài người. Vì thế, đã đến lúc con người cần phải nhìn lại lối sống để thay đổi.

Sám hối bao giờ cũng cho ta thấy rằng hiện trạng cuộc sống còn vướng nhiều tội lỗi, mang nhiều khiếm khuyết. Vì thế, ta cần ý thức về điều này để có thể quyết tâm thay đổi. Chỉ khi nào ta nhận ra tội lỗi của mình và đón nhận trách nhiệm vì tội lỗi ấy thì ta mới có thể thay đổi lối sống và lớn lên trong đức tin.

Ngược lại, một người không nhận biết tội lỗi, sai trái của mình, thì chắc chắn người đó không thể sám hối và không thể canh tân đời sống để trưởng thành hơn. Chính những người Pharisêu thời Chúa Giêsu cũng đã nghe Chúa giảng dạy rất nhiều, nhưng họ không sám hối, vì họ không thấy sai trái của mình. Họ chỉ cố bám vào các lề lối suy nghĩ và hành động cố hữu của họ, cho dù những điều đó không phù hợp đức công bình và lòng bác ái.

Sám hối bao giờ cũng cần thiết, vì con người không bao giờ hoàn hảo. Con người có thể vấp ngã nhiều lần nên luôn cần sám hối để sửa sang lại lối sống. Vì thế, lời kêu gọi sám hối của Chúa vẫn luôn là tiếng chuông thức tỉnh con người.

Tin Mừng cho thấy, Chúa không bảo chỉ có sám hối mà thôi, vì đây mới chỉ là một nửa của việc canh tân cuộc sống. Nhận lỗi là một chuyện, sửa lỗi là một chuyện khác. Sửa lỗi tức là hành động theo một lối sống hợp với nhân phẩm con người. Lối sống mà Chúa Giêsu vạch ra tức là Tin Mừng của Ngài. Dưới ánh sáng Tin Mừng, con người có những tiêu chuẩn để hành động xứng hợp.

Theo lời kêu gọi của Chúa Giêsu, ta cần dấn thân thực hiện việc sám hối để cuộc sống mỗi ngày một thăng tiến. Sám hối bao gồm nhiều đức tính. Trước tiên có tính cấp thời, nghĩa là phải hành động ngay, không được chần chờ. Càng chần chờ, thì càng chậm tiến. Có khi bỏ lỡ cơ hội canh tân đời mình. Trong bài đọc một, dân thành Ninivê đã hành động cấp thời. Họ sám hối, thay đổi cuộc sống, nên họ tránh được sự trừng phạt của Chúa. Về phía ta cũng vậy, ta cần khởi đầu sám hối ngay, vì nếu không khởi đầu thì không bao giờ có khởi đầu và có kết cuộc. Nếu không khởi đầu sám hối thì sẽ không có sám hối. Không có sám hối thì không cải thiện được đời sống.

Sám hối còn đòi hỏi khiêm nhường. Với thái độ khiêm nhường ta chấp nhận mình có những lỗi lầm khiếm khuyết cần phải sửa đổi. Sự chấp nhận lỗi lầm khiếm khuyết của mình không làm hạ giá, nhưng giúp mình thăng tiến. Chỉ những ai biết khiêm nhường mới tránh được tình trạng mù lòa, ngu muội, vì khiêm nhường giúp họ lắng nghe lời Chúa và lắng nghe người khác để suy nghĩ chín chắn và hành động xứng hợp. Đời sống gia đình chỉ được thăng tiến, vợ chồng hòa hợp với nhau, khi mỗi người đều biết khiêm nhường. Nói cách khác, mỗi người cần sám hối để cầu tiến.

Cầu tiến là khía cạnh thứ ba của sám hối. Cầu tiến luôn cố gắng vươn lên, vì ý thức rằng cuộc sống hiện tại, lề lối suy nghĩ hiện tại, thói quen hành động hiện tại vẫn còn khiếm khuyết và cần được cải tiến. Trong bối cảnh này, ta thấy các môn đệ lập tức đáp lại tiếng Chúa Giêsu khi Ngài kêu gọi các ông. Sự đáp trả của các ông là một hành động cầu tiến, vì đi theo Chúa Giêsu chính là đón nhận Tin Mừng và Triều Đại của Thiên Chúa. Cuộc đời các ông đã thay đổi. Các ông đã trung thành cho đến đến phút cuối cùng. Sở dĩ như thế là vì các ông cảm nghiệm được hạnh phúc trong việc theo Chúa. Cho nên sự thay đổi lối sống của các ông theo tiếng gọi của Chúa là một khích lệ cho ta.

Một đức tính khác của sám hối là lòng can đảm. Ta can đảm để đối diện với lỗi lầm của mình. Ta can đảm để nhận lấy trách nhiệm về sai trái của mình mà không trốn tránh, không tìm cách đổ lỗi cho người khác hay cho một hoàn cảnh. Có can đảm như thế, ta mới có can đảm thay đổi thói quen, quan niệm, thái độ và hành động cố hữu để chọn một lối sống tốt đẹp hơn.

Lời Chúa Giêsu kêu gọi ta sám hối thật đúng lúc, vì ta đang chuẩn bị bước mừng Tết Kỷ Sửu. Năm mới là năm con trâu. Hình ảnh con vật này biểu thị đức tính cần cù, nhẫn nại, chịu đựng gian khổ để chu toàn bổn phận. Ta cầu xin cho mình được cần cù, nhẫn nại, chịu đựng gian khổ để thực thi việc sám hối, vượt qua các trở ngại để thăng tiến bản thân và gia đình, hầu đem lại hạnh phúc cho chính mình và tha nhân.