Khuôn Mẫu Gia Đình

Lễ Thánh Gia, Năm B

Anh chị em thân mến,

Sau lễ Giáng Sinh, Giáo Hội hướng lòng chúng ta về thánh gia gồm Chúa Giêsu, Mẹ Maria và thánh Giuse. Đó là khuôn mẫu cho đời sống gia đình Công Giáo.

Theo Tin Mừng Luca 2:22-40, Mẹ Maria và thánh Giuse là những người đạo hạnh. Các ngài chu toàn trách nhiệm đức tin như lề luật Chúa qui định. “Khi hai ông bà đã hoàn tất mọi việc như Luật Chúa truyền, thì trở về thành của mình là Nadarét, miền Galilê. Còn Hài Nhi càng lớn lên, thêm vững mạnh, đầy khôn ngoan, và hằng được ân nghĩa cùng Thiên Chúa.” (Lc 2;39-40). Đức Mẹ và thánh Giuse giữ luật Chúa vì các ngài được đức tin thúc đẩy. Rồi chính việc giữ luật Chúa như thế lại kiện cường đức tin của hai đấng.

Gương sáng của hai đấng là một khích lệ cho ta. Mỗi một người, mỗi một gia đình đều được mời gọi tuân giữ luật Chúa, vì luật Chúa thể hiện ý Ngài. Ta có thể tìm thấy ý Chúa bằng những cách khác, nhưng luật Chúa được truyền đạt qua Giáo Hội là phương thế hữu hiệu để ta sống đức tin. Giữ luật Chúa là điều tất yếu của đức tin, vì đức tin đòi hỏi việc làm, và việc làm cần dựa vào luật lệ để được thực hiện đúng đắn. Cho nên tuân giữ luật Chúa là thực thi ý Ngài.

Việc giữ luật Chúa thúc đẩy ta tham dự Thánh Lễ, nhất là lễ Chúa Nhật và lễ trọng. Giữ luật Chúa khuyến khích ta siêng năng đọc kinh tại gia đình. Việc giữ luật Chúa cũng đòi hỏi ta tham dự các sinh hoạt đạo đức khác. Tất các sinh hoạt thờ phượng này làm tăng thêm lòng yêu mến của ta với Chúa và đồng thời giúp ta thăng tiến lòng yêu mến tha nhân. Những điều này không phải chỉ đem lại lợi ích cho từng người riêng rẽ, nhưng còn góp phần tích cực để kiện toàn hạnh phúc gia đình. Càng gần Chúa thì càng dễ gần nhau hơn. Càng xa Chúa thì càng khó đến với nhau, vì ta khó vượt qua những trở ngại làm ngăn cách người với người.

Hoàn cảnh kinh tế của thánh gia rất khiêm tốn. Các đấng thuộc giới nghèo hèn, vì lễ vật của họ thuộc về hạng lễ vật của người nghèo, đó là một đôi chim gáy hay một cặp bồ câu non (Lc 2:24). Tuy nghèo về tiền bạc vật chất, nhưng các ngài giàu về đức tin, lòng mến Chúa và thương yêu nhau. Có khung cảnh gia đình êm ấm như thế, thì Hài Nhi Giêsu mới “càng ngày càng lớn lên, thêm vững mạnh, đầy khôn ngoan, và hằng được ân nghĩa cùng Thiên Chúa.” (Lc 2:40). Như thế, thánh gia sống trong hạnh phúc vì các đấng liên hệ mật Thiết với Chúa, nên các đấng liên hệ mật thiết với nhau trong tình yêu.

Tin Mừng cho thấy “Hài Nhi ngày càng lớn lên, thêm vững mạnh, đầy khôn ngoan và hằng được ân nghĩa cùng Thiên Chúa” (Lc 2:40). Qua câu Kinh Thánh này, ta có thể thấy Đức Mẹ và thánh Giuse đã giáo dục toàn diện Hài Nhi Giêsu. Tuy có nguồn gốc thần linh, nhưng khi làm người, Ngôi Hai Thiên Chúa chấp nhận theo những qui luật tăng trưởng về thể lý cũng như tâm lý. Do đó vai trò giáo dục của Đức Mẹ và thánh Giuse rất quan trọng cho sự trưởng thành của Hài Nhi Giêsu. Ngài trưởng thành đều đặn về thể lý. Ngài hiểu biết đầy đủ để xử sự khôn ngoan. Ngài có đức tin sâu xa nên Ngài “hằng được ân nghĩa cùng Thiên Chúa”.

Khi chiêm ngắm thánh gia trong hang đá, ta cũng suy nghĩ về đời sống gia đình của mình. Ta cũng cần nhắm về một lối giáo dục toàn diện như thế để đem lại hạnh phúc gia đình và ích lợi cho con cái. Giáo dục không phải chỉ nhắm vào kiến thức, vì một mảnh bằng đại học không đủ để làm nên một con người. Cho dù là quan trọng, bằng cấp vẫn chỉ là một phần để ta có thể kiếm công ăn việc làm mà thôi. Nhưng để có thể sống hằng ngày cách tự tin, tháo vát, sẵn sàng chia sẻ trách nhiệm, cư xử khôn ngoan, và có đức tin sâu xa, thì cần phải phát triển mọi mặt của cuộc sống. Có như thế, thì con cái trong gia đình mới “ ngày càng lớn lên, thêm vững mạnh, đầy khôn ngoan, và hằng được ân nghĩa cùng Thiên Chúa” (Lc 2:40).

Thánh gia cũng có những vất vả, như sinh con trong hang chiên bò ngoài đồng hoang, chạy tỵ nạn sang Ai cập, tiền bạc ít ỏi chỉ đủ để mua lễ vật người nghèo…, nhưng các ngài sống hòa hợp với nhau. Noi gương thánh gia, ta cũng cố gắng để tạo hòa hợp trong gia đình. Điều này đòi hỏi tinh thần lắng nghe. Không phải chỉ có người lớn lắng nghe nhau và con cái lắng nghe cha mẹ mà thôi, nhưng bề trên cũng phải lắng nghe bề dưới. Nếu không, ta chỉ có thể đạt được một lối sống chung bằng mặt mà không bằng lòng, chỉ thỏa thuận bề ngoài, nhưng tâm hồn xa nhau. Lắng nghe rất cần thiết vì lắng nghe để hiểu nhau. Hiểu nhau để chăm sóc đúng nhu cầu, để nhắc nhở, để tha thứ, và để thông cảm nhau.

Khi tìm cách hòa hợp gia đình như thế, ta mới chứng tỏ rằng ta là người thiện tâm. Thánh Gia là những người thiện tâm vì các ngài hòa hợp với nhau. Chỉ có cái tâm hướng thiện, cõi lòng tốt lành, chứa đựng yêu thương thực sự, mới có thể quan tâm đến người thân cận, tìm cách lắng nghe để cùng họ tạo nên hòa hợp. Ta hãy xin cho mình được quyết tâm xây dựng hòa hợp gia đình như thánh gia. Tiếng ca của các thiên thân năm xưa vẫn còn vang vọng để nhắc nhở, khuyến khích ta xây dựng gia đình: “Vinh danh Thiên Chúa trên trời. Bình an dưới thế cho người thiện tâm.”