Của Ai Trả Nấy

Chúa Nhật 29 Thường Niên, Năm A

Anh chị em thân mến,

Trong bài Tin Mừng hôm nay, khi người Pharisêu hỏi Chúa Giêsu có nên nộp thuế cho vua Xê-da không, Ngài chỉ trả lời một câu: “Của Xê-da trả cho Xê-da, của Thiên Chúa trả cho Thiên Chúa.” Câu nói của Chúa Giêsu chứa đựng nhiều ý nghĩa cho cuộc sống chúng ta bởi vì câu nói này hướng ta đến công bình.

Công bình là trả cho kẻ khác những gì thuộc về kẻ ấy. Vua Xê-da cai trị đế quốc Rôma. Ai thần phục vua, thì phải tỏ lòng kính trọng vua, phải tuân theo luật lệ vua ban hành và phải nộp thuế để vua điều hành đế quốc.

Trong hoàn cảnh hiện tại, theo lẽ công bình, ta có bổn phận phải nộp thuế. Thông thường, ta cảm thấy mất mát khi phải đóng thuế. Tuy nhiên, ta cần nhìn theo khía cạnh tích cực để thấy rằng tiền thuế ta đóng là để tạo các tiện nghi xã hội mà chính ta và gia đình ta hưởng dùng với người khác. Nếu không có tiền thuế, thì làm sao có thể có hệ thống y tế thích đáng để lo lắng sức khỏe cho ta và gia đình ta? Nếu không có thuế, thì làm sao có hệ thống đường sá hoàn chỉnh để ta sử dụng hằng ngày? Nếu không có thuế, thì làm sao có được hệ thống giáo dục để huấn luyện ta và gia đình ta?... Và còn biết bao nhiêu thứ trong một xã hội cần nhờ đến thuế. Do đó, đóng thuế là việc cần thiết để phát triển đời sống chung trong xã hội. Ngoài thuế vụ ra, ta còn phải tuân giữ các luật lệ để giữ cho xã hội được trật tự hài hòa, mang lại lợi ích chung.

Về phía Thiên Chúa, thì lẽ công bình cũng đòi buộc con người thi hành những bổn phận đối với Ngài. Ngài là vua trời đất, là chủ tể muôn loài, là căn nguyên của sự sống và mọi ơn lành. Mọi sự đều là của Chúa, kể cả con người. Do đó, ta phải trả cho Chúa những gì thuộc về Chúa.

Thật ra mọi sự đều thuộc về Chúa và không ai có thể tước lấy được. Tuy nhiên, Chúa không cưỡng ép con người, nên con người có thể phủ nhận quyền tối thượng của Chúa trên cuộc đời mình. Sự từ chối như thế không hợp lý. Con người là thụ tạo, nên con người lệ thuộc vào Đấng Tạo Hóa. Con người chịu ơn Ngài. Do đó, theo lẽ công bình, con người phải trả ơn bằng cách tôn thờ Ngài. Dù gọi Ngài là Thiên Chúa, là Thượng Đế, là Ông Trời hay bất cứ một danh hiệu nào chăng nữa, thì Ngài vẫn là Đấng Tuyệt Đối, Toàn Năng và Toàn Ái. Bởi vậy, nếu đi đến tận cùng của sự suy nghĩ, con người bị thúc bách phải thờ Chúa, vì lý trí chân chính bao giờ cũng đòi buộc công bình.

Việc tôn thờ Chúa biểu lộ bằng nhiều cách. Theo truyền thống Công Giáo, người tín hữu tham dự Thánh Lễ, đọc kinh cầu nguyện, đọc Kinh Thánh, đọc sách thiêng liêng, làm các việc lành để luôn sống theo ý Chúa. Trong những việc này, ngày Chúa Nhật chiếm vị trí quan trọng đặc biệt để thờ phượng Chúa. Tầm quan trọng của ngày này được biểu lộ qua điều răn thứ ba. Người Công Giáo phải dành ra ngày này để thờ phượng Chúa.

Việc thờ phượng Chúa vào ngày Chúa Nhật này đem lại cho ta những ý nghĩa sau đây. Thứ nhất, ta thực thi bổn phận công bình đối với Chúa. Đồng thời ta hành động phù hợp với lý trí, bởi vì theo lý trí thúc đẩy, thì tạo vật phải tôn thờ Đấng Sáng Tạo, kẻ nhận ơn phải biết trả ơn. Có như thế ta mới thực là người. Chỉ có thú vật mới không biết trả ơn vì chúng không có khả hành động theo lý trí và tự do.

Thứ hai, ta được nghỉ ngơi để thư giãn, để phục hồi sức lực và để liên hệ với gia đình cũng như tha nhân. Nói cách khác, ta được tự do để sống đời sống xã hội. Ngược lại, nếu ta làm việc quần quật, ta sẽ không có thì giờ cho mình và cho kẻ khác. Bấy giờ ta sẽ giống như một người nô lệ đang bị công việc đày ải mà thôi. Cho nên ngày Chúa Nhật là ngày giải phóng để ta biểu lộ tư các làm người tự do của con cái Thiên Chúa.

Thứ ba, việc tuân giữ ngày Chúa Nhật nhắc nhở ta rằng công bình đòi buộc ta phải có thì giờ cho gia đình. Ta có bổn phận phải dành thì giờ để duy trì và phát triển liên hệ với người phối ngẫu và con cái mình. Một trong những mục đích của hôn phối là để nâng đỡ lẫn nhau trong tình yêu. Sự nâng dỡ không phải chỉ là cung cấp cơm áo và các phương tiện vật chất, nhưng còn trao cho nhau những khía cạnh tinh thần như tình cảm, khuyến khích, hướng dẫn… vì con người không chỉ sống bằng cơm bánh nhưng còn phải nhờ vào lương thực tinh thần.

Việc tôn thờ Thiên Chúa cũng đòi buộc ta thực thi công bình với tha nhân. Khi công bình bị tước đoạt hay chà đạp, ta cầu nguyện cho nạn nhân, cho công bình sớm được thực hiện. Ta gióng lên tiếng nói bằng nhiều hình thức trong tầm tay mình để công bình được trả lại cho những người liên hệ. Trong tình hình hiện nay, ta cầu nguyện và hỗ trợ cho công bình sớm được trả lại cho đồng bào trên quê hương Việt Nam và những nơi thiếu vắng nhân quyền trên thế giới.

Công bình là một điều căn bản để điều hòa cuộc sống. Ta không những có bổn phận với tha nhân trong các phạm vi trần thế, nhưng còn có bổn phận với Thiên Chúa. Ta được Thiên Chúa tạo dựng theo hình ảnh Ngài nên ta thuộc về Ngài. Do đó ta luôn có bổn phận tôn thờ Chúa. Việc tôn thờ Thiên Chúa sẽ giúp ta sống công bình với người chung quanh.