Khuôn Mẫu Cuộc Sống

Lễ Chúa Ba Ngôi, Năm A

Anh chị em thân mến,

Khi khởi đầu Thánh Lễ, ta thường nghe một lời chào quen thuộc: “Nguyện xin ân sủng Đức Giêsu Kitô Chúa chúng ta, tình yêu của Chúa Cha và ơn thông hiệp của Chúa Thánh Thần ở cùng anh chị em”. Lời chào này trích từ thư thứ hai của thánh Phaolô Tông Đồ gởi tín hữu Côrintô đoạn 13 câu 13. Đây là lời ngỏ dẫn ta vào mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi mà Giáo Hội mừng kính hôm nay.

Mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi rất cao siêu nhưng đồng thời rất cụ thể. Cao siêu vì chiều sâu của bản thể Thiên Chúa vượt ngoài tầm hiểu biết của ta. Cụ thể là những gì ta biết về Chúa Ba Ngôi áp dụng rất thiết thực vào đời sống hằng ngày của con người. Đối với khía cạnh cao siêu của mầu nhiệm, ta không thể mổ xẻ phân tích, nhưng là chọn lựa thái độ kính cẩn tôn thờ. Về khía cạnh cụ thể, ta có thể nêu ra để áp dụng vào đời sống. Sự kết hợp của ba Ngôi Vị trong một Thiên Chúa là khuôn mẫu cho đời sống ta, từ gia đình đến xã hội. Ba Ngôi Thiên Chúa không hiện hữu riêng rẽ, không chống lại nhau, nhưng kết hợp sâu xa trong tình yêu. Là tạo vật được dựng nên theo hình ảnh Chúa, con người mang trong mình khuynh hướng, ơn gọi và trách nhiệm sống trong tình liên đới với nhau. Vì thế, khi thực hiện tình liên đới đó, con người nêu bật hình ảnh Thiên Chúa Ba Ngôi.

Ba Ngôi Thiên Chúa ngang hàng nhau, Ngôi này không cao hơn Ngôi kia nhưng kết hợp sâu xa trong sự bình đẳng. Đây là nguồn gốc và là hướng đi của bình đẳng giữa người với người. Từ bình đẳng dẫn đến tương kính và công bình. Từ công bình dẫn đến bình an, hòa bình. Từ bình an, hòa bình dẫn đến hạnh phúc và niềm vui. Bình đẳng cũng là căn bản của một tình yêu chân chính.

Thánh Phaolô nói: “Thưa anh em, anh em hãy vui mừng và gắng nên hoàn thiện. Hãy khuyến khích nhau, hãy đồng tâm nhất trí và ăn ở thuận hòa. Như vậy, Thiên Chúa là nguồn yêu thương và bình an, sẽ ở cùng anh em.” (2 Cr 13:11). Việc đồng tâm nhất trí và ăn ở thuận hòa chỉ xảy ra khi mỗi người ý thức về bình đẳng để thực hiện tương kính và công bình.

Thiên Chúa là nguồn yêu thương và bình an cho con người vì Ba ngôi liên kết với nhau trong yêu thương và sự liên kết sâu xa đó tạo ra bình an. Con người được tạo dựng theo hình ảnh Chúa, nên con người mang trong mình khát vọng yêu thương và bình an. Khi thực hiện tương kính, công bình và yêu thương, con người sẽ có bình an. Và Chúa sẽ ngự trị nơi con người. Bởi vì đâu có yêu thương, tương kính, công bình, thì ở đó có sự hiện diện của Thiên Chúa Ba Ngôi.

Khi ta nói đến bình đẳng, tương kính là ta nói đến sự thăng bằng của các thành phần trong một tổng thể. Sự thăng bằng của các thành phần không dư không thiếu, liên kết khít khao sẽ đưa đến hiệu quả là hòa bình, bình an, trật tự. Xét về đời sống của từng cá nhân, thì đó là một tổng thể. Muốn có một tổng thể bình an, muốn tạo một cuộc sống hạnh phúc, thì chắc chắn cá nhân phải tạo sự thăng bằng, bình đẳng của các khía cạnh trong đời sống. Nếu chỉ chú ý đến vật chất mà thiếu tâm linh thì mất thăng bằng. Nếu chỉ chú ý đến tâm linh mà không để ý vật chất thì thiếu thực tế, và về lâu về dài sẽ làm cho tâm linh cũng rối loạn theo. Do đó, đối với người tín hữu Công Giáo, khi ta áp dụng khía cạnh bình đẳng của mầu nhiệm Ba Ngôi vào đời sống mình, ta sẽ được hạnh phúc vì ta sẽ chú ý mọi khía cạnh cần thiết của cuộc sống. Nói cách khác ta sống theo lối toàn diện chứ không theo lối cục bộ.

Theo tư tưởng nêu trên, ta cũng áp dụng vào đời sống gia đình, vào việc giáo dục con cái. Khuynh hướng nổi bật giữa người Việt là chú trọng việc học mà bỏ quên dạy dỗ con cái về các việc thực tiễn trong đời sống. Như thế là thiếu cân bằng, vì cuộc sống không phải chỉ học cho có bằng cấp và sau này có việc làm, nhưng còn nhiều khía cạnh khác như nấu ăn đi chợ, sắp xếp nhà cửa, liên hệ xã hội, đời sống đức tin… Cho nên, giáo dục toàn diện đòi hỏi phải dạy dỗ con cái về mọi phương diện cần thiết của cuộc sống để đưa con vào một đời sống thăng bằng. Từ thăng bằng sẽ dẫn đến bình an hạnh phúc.

Mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi là khuôn mẫu phản ngược văn hóa. Trong khuynh hướng văn hóa bình thường, con người thường chia phe thắng và thua trong mọi lãnh vực, từ kinh tế, chính trị, xã hội, chiến tranh cho đến hôn nhân, gia đình. Theo chiều hướng này, hễ một phía thắng, thì phía kia phải thua. Hễ thua là chịu nhục nhã, lỗ lã. Trong rất nhiều trường hợp, kẻ thắng cũng đồng thời là người thua, vì mối quan hệ song phương bị sứt mẻ hay đứt đoạn do sự phân chia thắng bại tạo ra. Đây không phải là lý tưởng của con người, vì mục đích tối hậu của con người là đạt tới sự hòa hợp với chính mình, với tha nhân, với vũ trụ và với Thiên Chúa. Cho nên mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi là khuôn mẫu và là lời mời gọi ta sống sự kết hợp sâu xa, tương kính bình đẳng trong yêu thương. Đó là khuôn mẫu cả hai phía đều thắng và không có kẻ thua. Kết quả của con đường này là bình an, hòa bình, niềm vui và hạnh phúc.

Hôm nay, khi mừng lễ Chúa Ba Ngôi, ta hãy nhìn lên khuôn mẫu tuyệt hảo này để định hướng đời sống của mình. Khi sống đời vợ chồng theo khuôn mẫu này, thì cả hai người nam nữ đều thắng và tiếp tục duy trì hạnh phúc. Khi áp dụng khuôn mẫu này vào các việc chung của nhóm, ban, hội đoàn, cộng đồng… ta sẽ tạo được sự hài hòa và sức mạnh để cùng phát triển vừa cá nhân vừa tập thể. Ta hãy kính cẩn bày tỏ thái độ tôn thờ đối với Thiên Chúa Ba Ngôi qua dấu thánh giá: “Nhân Danh Cha và Con và Thánh Thần. Amen.”