Noi Gương Thánh Gia

Lễ Thánh Gia Thất

Anh chị em thân mến,

Hôm nay Giáo Hội mừng kính Thánh Gia Thất gồm Chúa Giêsu, Đức Mẹ và thánh Giuse. Qua ngày lễ này, Giáo Hội đặt trước mặt chúng ta khuôn mẫu lý tưởng của gia đình Công Giáo.

Tuy là gia đình thánh, nhưng Chúa Giêsu, Mẹ Maria và Thánh Giuse không đứng ngoài những cảm nghiệm thiết thực của cuộc sống loài người. Xét về phương diện kinh tế tài chánh, thánh gia là những người nghèo. Theo Tin Mừng Thánh Luca 2: 24, khi Chúa Giêsu được dâng vào đền thờ, thánh Giuse và Mẹ Maria chỉ dâng của lễ là đôi chim gáy hay bồ câu non. Đây là lễ vật của người nghèo (Levi 12:8). Còn người giàu có họ sẽ dâng “một con chiên một tuổi làm lễ toàn thiêu, và một bồ câu non hay một chim gáy làm lễ tạ tội” (Levi 12:6).

Xét về phương diện chính trị, Chúa Giêsu, Mẹ Maria và Thánh Giuse phải chạy trốn sang Ai cập làm kiếp tỵ nạn, vì vua Hêrôđê lùng giết hài nhi Giêsu. Sống đời tha hương, chắc chắn thánh gia đã gặp những khó khăn về ngôn ngữ, văn hóa, xã hội và kinh tế tài chánh (Mt 2:13-15).

Ngay trong gia đình thánh, cũng có lúc căng thẳng như trường hợp Chúa Giêsu tự ý quyết định lưu lại Giêrusalem ba ngày sau lễ Vượt Qua mà cha mẹ không hay. Chính vì thế mà Mẹ Maria thánh Giuse đã phải một phen lo lắng tìm con (Lc 2: 46- 50).

Trên đây là một vài dấu hiệu cho thấy cuộc sống của thánh gia cũng có vất vả, căng thẳng như bao gia đình khác. Tuy nhiên thánh gia vượt qua những khó khăn để sống hòa hợp. Chính vì thế thánh gia đã trở nên khuôn mẫu cho mọi gia đình Công Giáo cũng như gia đình của những người thiện tâm.

Tin Mừng thánh Luca cho biết sau khi dự lễ Vượt Qua trở về, Chúa “Giêsu ngày càng thêm khôn ngoan, thêm cao lớn và thêm ân nghĩa trước mặt Thiên Chúa và người ta” (Lc 2: 52). Câu này nói lên sự trưởng thành trọn vẹn của Chúa Giêsu trong thân phận làm người. Ngài càng ngày càng thêm khôn ngoan. Đây là phương diện trí thức. Ngài biết nhiều hiểu rộng, suy xét khôn khéo.

Tiếp đến, ngài càng ngày càng thêm cao lớn. Đây là sự phát triển trọn vẹn về mặt thể lý. Cuối cùng, ngài càng ngày càng thêm ân nghĩa trước mặt Thiên Chúa và người ta. Ở đây, ngài có mối liên hệ tốt lành với Chúa và với tha nhân.

Ba phạm vi này nói lên sự phát triển trọn vẹn cần thiết của con người lý tưởng về trí thức, thể lý, quan hệ với Thiên Chúa, và quan hệ với tha nhân. Xét theo khung cảnh của cuộc sống trần thế, thì sự trưởng thành của Chúa Giêsu là thành quả to lớn của Đức Mẹ và thánh cả Giuse. Xem quả biết cây. Nhìn con cái biết cha mẹ. Đó là nhận xét thường tình trong cuộc sống. Chắc chắn Mẹ Maria và Thánh Giuse chăm sóc đầy đủ để Chúa Giêsu được khỏe mạnh và phát triển thể lý đầu đặn. Chắc chắn hai đấng cũng dạy dỗ, hướng dẫn nâng đỡ kỹ lưỡng để Chúa Giêsu phát triển về mặt trí thức một cách tốt đẹp. Chắc chắn về đời sống đức tin hai đấng cũng dìu dắt Chúa lớn lên trong mối quan hệ mật thiết với Thiên Chúa Cha. Về sau này, ta thấy Chúa Giêsu cầu nguyện rất nhiều, nhất là những lúc có chuyện quan trọng phải quyết định hay hành động. Chắc chắn hai đấng đã làm gương sáng trong việc cư xử tế nhị, bác ái, công bình với bà con hàng xóm chung quanh. Chính vì thế mà sau này khi giảng đạo, Chúa Giêsu dùng những thí dụ cụ thể về lòng yêu mến tha nhân, tha thứ, chân thật… Nói cách khác ngài chạnh lòng thương đối với tha nhân.

Về phía Chúa Giêsu, ngài cũng bày tỏ lòng hiếu thảo, lắng nghe và tôn kính Đức Mẹ và Thánh cả Giuse. Tin Mừng Luca ghi lại là sau lễ Vượt Qua, Chúa Giêsu “đi xuống cùng với cha mẹ, trở về Na-da-rét và hằng vâng phục các ngài.

Như thế, một mặt Mẹ Maria và thánh Giuse hết lòng chăm sóc giáo dục con trẻ Giêsu. Mặt khác, con trẻ Giêsu biết lắng nghe, vâng phục, hiếu thảo với cha mẹ. Do đó, gia đình thánh đã hòa hợp sống yêu thương và phát triển.

Thánh gia đã trở thành khuôn mẫu cho mọi gia đình. Nhìn lên thánh gia, những người làm cha mẹ hãy nhìn lại cuộc sống và trách nhiệm của mình đối với con cái và đối với Chúa. Trách nhiệm quan trọng là làm sao để tạo sự cân bằng trong các phạm vi cuộc sống về cơm ăn áo mặc, về trí thức, về đức tin, về quan hệ xã hội. Đây là một tiến trình giáo dục toàn diện và không ngừng. Về phía con cái, thì phải biết lắng nghe, tôn kính và chăm sóc cha mẹ. Có như thế mới tạo tương quan hài hòa, học hỏi khôn ngoan và làm cho gia đình ấm cúng.

Hôm nay, ta hãy nhìn lên thánh gia để học hỏi các đức tính cần thiết. Đức tính khiêm nhường giúp biết lắng nghe nhau. Đức tính kính trọng để tạo tín nhiệm lẫn nhau. Đức tính cân bằng các phạm vi cuộc sống để tạo hòa hợp trong gia đình. Đức tính tha thứ để tiếp tục yêu thương và hy vọng. Như thế ta sẽ xây dựng Giáo Hội, vì gia đình là trường đào tạo đức tin và là giáo hội thu nhỏ. Qua việc xây dựng gia đình ta cũng xây dựng xã hội, vì gia đình là tế bào và là nền tảng xã hội. Xin cho ta sống được như thế để ta được ở cùng Thiên Chúa vì chính Ngài đã nhập thể để ở cùng chúng ta.