Phán Đoán Như Chúa

Chúa Nhật 5 Mùa Chay, Năm C

Anh chị em quý mến,

Đoạn Tin Mừng hôm nay giới thiệu một cách phán đoán mới của Đức Giêsu đối với những người tội lỗi. Người không lên án người tội lỗi. Nhưng Người cho người tội lỗi cơ hội để làm lại cuộc đời.

Theo đoạn Tin Mừng, trong lúc Đức Giêsu đang giảng dạy trong đền thờ, các kinh sư và những người Pha-ri-sêu dẫn đến trước mặt Người một phạm nhân bị bắt gặp quả tang đang phạm tội ngoại tình. Theo luật Mô-sê thì những người phạm tội ngoại tình phải bị ném đá cho đến chết. Vì muốn tìm cách làm hại Đức Giêsu, người ta đã thử Người bằng cách hỏi Người xem phạm nhân này có đáng bị ném đá cho đến chết hay không.

Câu hỏi người ta đặt ra đúng là một cái bẫy. Vì Đức Giêsu luôn được mọi người kính trọng như một bậc thầy giảng dạy với uy quyền. Trong cương vị ấy, Người không có câu trả lời thích hợp cho câu hỏi này. Đức Giêsu không thể đồng ý với việc phải ném đá phạm nhân. Nếu đồng ý như thế là chính Người đã làm ngược lại với giáo huấn của Người. Vì giáo huấn của Người dạy ta phải luôn yêu thương và tha thứ cho nhau. Đức Giêsu cũng không thể phản đối việc phải ném đá phạm nhân. Vì làm như thế là Người đã lỗi luật Mô-sê. Như thế cũng còn có nghĩa là Người dung dưỡng tội lỗi. Không, Đức Giêsu không bao giờ dung dưỡng tội lỗi.

Đứng trước một cái bẫy, Đức Giêsu thing lặng không vội vã trả lời. Có nhiều giả thuyết cố gắng giải thích sự thinh lặng này. Một trong những giải thích đó là, có lẽ Đức Giêsu muốn trì hoãn câu trả lời, để câu trả lời của Người sẽ gây dấu ấn đậm nét hơn trên tâm hồn những người nghe. Vì thế, Đức Giêsu đợi cho đến khi họ hỏi mãi Người mới lên tiếng.

Khi Đức Giêsu lên tiếng, câu trả lời của Người hoàn toàn khác với sự mong đợi của mọi người. Người không nói có. Người không nói không. Người không dựa vào lề luật để trả lời. Trái lại, Đức Giêsu dạy rằng ai cảm thấy mình là người hoàn toàn vô tội thì hãy ra tay mà ném đá trước đi. Dạy như thế, Đức Giêsu có ý mời gọi mọi người hãy xét mình trước khi ném đá. Đây cũng còn là lời mời gọi mọi người hãy nhìn lại đời sống của con người, đặc biệt là mối tương quan giữa người và người. Vì Đức Giêsu biết rõ khuynh hướng con người là luôn thích lên án nhau.

Con người thích lên án nhau. Từ thủa tạo thiên lập địa con người luôn thích lên án nhau. Khi Chúa hỏi A-dong có phải ông đã ăn trái cấm không, ông đổ lỗi cho bà E-và. Khi Chúa hỏi E-và là bà đã làm gì, bà đổ tội cho con rắn để trốn tránh trách nhiệm. Ông lên án bà để ông tránh tội. Bà lên án con rắn để bà tránh tội. Việc lên án người khác luôn là một phần của bản năng con người. Có nhiều lý do để người ta thích lên án nhau.

Thứ nhất, người ta thích lên án người khác để được sinh tồn. Con người luôn ham sống. Người có tội phải chết. Dù hiểu theo nghĩa đen hay nghĩa bóng, dù xử theo luật đạo hay luật đời, người có tội phải đền trả. Tôi cần lên án người khác để họ phải chết, còn tôi được sống.

Thứ hai, người ta thích lên án người khác vì muốn trả thù. Vì khi lên án là ta tự gán cho người khác một cái tội. Người có tội đáng bị khinh bỉ. Tôi muốn trả thù ai thì tìm cách gán tội cho người ấy để họ bị khinh bỉ.

Thứ ba, người ta thích lên án người khác để khỏi bận tâm suy nghĩ về tội lỗi của mình. Thật vậy, vì cứ mải mê đi tìm tội người khác thì ta làm gì còn có cơ hội để nhìn đến tội của mình.

Thứ tư, người ta thích lên án người khác để thấy là mình tốt, mong được người khác kính trọng. Tôi không có tội là tôi tốt hơn người có tội. Tôi xứng đáng được kính trọng.

Thứ năm, người ta thích lên án người khác để thấy là mình tài giỏi hơn người. Người có tội thì dở. Tôi không có tội là tôi tài giỏi.

Đức Giêsu là Đấng tốt lành, Người không bao giờ lên án. Các môn đệ tốt lành của Đức Giêsu không lên án người khác. Chỉ những kẻ tâm hồn chật hẹp mới lên án người khác. Chỉ những kẻ thấp hèn mới kết tội người khác, để mong đạp họ xuống cho bản thân mình có cơ hội ngoi lên.

Các kinh sư và người Pha-ri-sêu muốn tìm cớ để làm hại Đức Giêsu nên người ta đã đặt bẫy này. Nhưng Đức Giêsu đã vượt thắng bằng cách không lên án phạm nhân, và còn cho phạm nhân cơ hội làm lại cuộc đời.

Đời sống chúng ta cũng có nhiều cạm bẫy. Càng sống lâu ta càng có nhiều kinh nghiệm để tránh những cạm bẫy ấy. Càng sống lâu ta lại càng có nhiều kinh nghiệm để gài đặt bẫy. Trên hết, hãy học nơi lòng bao dung của Đức Giêsu bằng cách không lên án người khác. Nhưng cố gắng tạo điều kiện để người tội lỗi có cơ hội làm lại cuộc đời.

Tinh thần mùa Chay mời gọi ta trở về với Chúa. Thiên Chúa không bao giờ lên án. Ngài luôn thương xót và sẵn sàng cho ta cơ hội làm lại cuộc đời để ta có thể trở thành tốt hơn.