Nghe Là Thượng Sách

Chúa Nhật 16 Thường Niên, Năm C

Anh chị em quý mến,

Tục ngữ Việt Nam có câu “Miếng trầu là đầu câu chuyện”. Ngày xưa, ta có tục ăn trầu. Những lúc gặp bạn bè hay người thân quen, người ta thường mời nhau ăn một miếng trầu, sau đó hai người vừa ăn trầu vừa nói chuyện. Trong các dịp cưới hỏi, lễ lạc bao giờ trước mặt mọi người cũng có khay trầu be rượu ‘trình quan viên’ trước, rồi sau đó ai muốn nói gì thì nói. Nói cách ngắn gọn, câu tục ngữ trên hàm ý, khi muốn nói chuyện ta cần có gì để ăn. Việc ăn uống làm thoải mái lòng người và câu chuyện sẽ được xuôi chảy.

Nhưng nói như thế không có nghĩa là mỗi lần muốn nói chuyện thì đều phải có gì để ăn. Người ta có thể gặp nhau để nói chuyện mà không cần phải có ăn. Bữa ăn chỉ là cơ hội để người ta có thể ngồi lại với nhau được lâu dài hơn mà nói chuyện.

Ta thường mời khách đến nhà để vừa ăn vừa nói chuyện. Ta cũng có thể mời khách đến nhà để nói chuyện mà không cần phải ăn. Nhưng, thật là vô lý khi ta mời khách đến nhà chỉ để ăn mà không nói gì cả. Như thế, việc nói chuyện mới là mục đích chính của những lần gặp gỡ, chứ không phải bữa ăn.

Mỗi khi hai người gặp nhau để nói chuyện, thì luôn phải có một người nói và một người nghe. Nghe và nói là những nhu cầu cần thiết của đời sống con người, cũng như ăn và mặc. Nhưng trước khi muốn nói, ta phải nghe. Vì để có thể nói cách chính xác, trước nhất ta cần biết nghe để có ý tưởng mà nói. Ta cần phải học để có kiến thức mà chia sẻ. Mỗi lần ta lắng nghe là cơ hội tốt giúp ta học hỏi được những điều ta chưa biết và cũng là dịp may để ta duyệt xét lại những điều ta đã biết. Như vậy ta có thể nói, nghe là một phần cốt yếu để làm phong phú đời sống con người. Nghe là hành động cần thiết phải xảy ra trước khi nói. Vì thế, nghe là điều rất quan trọng.

Đoạn Tin Mừng hôm nay nói về việc bà Mác-ta đón Đức Giêsu vào nhà bà. Ta không biết ý định của bà Mác-ta khi đón Đức Giêsu vào nhà. Ta cũng không biết ý muốn của Đức Giêsu khi Người nhận lời vào nhà bà Mác-ta. Dù sao, ta cũng có thể chắc chắn một điều là Đức Giêsu nhận lời vào nhà bà Mác-ta không phải chỉ để ăn. Vì theo như những lý luận ta vừa bàn ở trên, thì việc ăn uống chỉ tạo cơ hội để ta có thể gặp người khác mà nói chuyện. Như vậy, chắc hẳn Đức Giêsu cũng đã nhận lời vào nhà bà Mác-ta không ngoài mục đích chính là để nói chuyện, chứ không phải chỉ để ăn.

Đang khi Đức Giêsu nói chuyện thì bà Mác-ta than thở với Người là bà Maria không chịu giúp bà. Đức Giêsu nói với bà Mác-ta rằng bà lo lắng nhiều chuyện quá, chỉ có một chuyện cần thiết mà thôi, thì Maria đã chọn phần tốt nhất và sẽ không bị lấy đi. Như thế, ta có thể hiểu bà Maria đã chọn phần tốt nhất là phần được ngồi dưới chân Đức Giêsu để lắng nghe và học hỏi. Phần này sẽ không bị ai lấy đi. Vì Đức Giêsu thì muốn nói chuyện nên mới vào nhà chị em bà. Còn Maria, vì bà tự chọn lắng nghe nên không ai có thể cản trở được bà.

Con người luôn mong muốn được sống hạnh phúc. Đời sống con người rất ư bận rộn. Ta luôn phải ngược xuôi mưu tìm hạnh phúc. Một đời sống hạnh phúc không phải chỉ gồm có ăn và mặc, nói và nghe. Nhưng, một đời sống hạnh phúc là một đời sống biết sống hài hòa với những người sống chung quanh. Để có đời sống hài hòa với mọi người, ta cần có thái độ sống hợp lý. Muốn có đời sống hợp lý lẽ, ta cần có sự hiểu biết. Muốn có sự hiểu biết, ta cần biết lắng nghe để học hỏi.

Ta cần lắng nghe để học hỏi từ những người sống chung quanh. Ta cần biết tập lắng nghe không phải chỉ bằng cách lắng nghe những tiếng nói đang phát ra từ miệng người nói, nhưng còn biết lắng nghe những lời nói âm thầm đang phát ra từ cử điệu của người đang nói. Những tiếng nói âm thầm được phát ra từ trên gương mặt, trong ánh mắt, qua cử điệu của người đang nói sẽ giúp ta hiểu cách rõ ràng hơn tâm trạng của người nói.

Ta không chỉ học bằng cách lắng nghe người khác nói. Ta còn có thể học qua các sách báo tốt lành. Vì sách báo chứa đựng những ý tưởng tích cực của nhiều người mà ta không có cơ hội gặp. Khi đọc sách báo, ta phải biết dùng trí khôn và sự hiểu biết sẵn có mà suy nghĩ về những điều ta đang đọc. Ta phải biết lắng nghe cách cẩn thận từ những hàng chữ ta đang đọc để tìm ra sự thật và lẽ phải để học hỏi.

Là người tín hữu, phương thế tốt lành nhất để đạt được cuộc sống hạnh phúc vẫn là biết lắng nghe tiếng Chúa. Thiên Chúa luôn mong muốn có cơ hội để dạy mọi người những điều hay lẽ phải. Ta cần biết lắng nghe tiếng Chúa. Thiên Chúa luôn nói với ta qua nhiều biến cố trong đời sống và qua chính Lời Người được ghi lại trong Kinh Thánh.

Lạy Chúa, cuộc sống của con rất bận rộn. Xin Chúa giúp con luôn biết chọn phần tốt nhất, là biết dành ra chút thời giờ để lắng nghe Lời Chúa. Xin giúp con luôn biết dùng đời sống con để đem Chúa đến với mọi người.